Wat is een sima?
Een sima (ook cimaas of simaas) is het bovenste deel dat de kroonlijst afsluit in het hoofdgestel van een klassiek gebouw, zoals een Griekse tempel. Bij de tempels was de sima meer dan versiering: het was de opstaande rand langs de dakrand die het regenwater opving en afvoerde, dus in feite de dakgoot. Het woord gaat terug op het Griekse kyma (golf), wat verwijst naar het golvende profiel.
Opbouw en versiering
De sima ligt boven de geison, de uitstekende plaat van de kroonlijst. Langs de schuine zijden van het fronton loopt ook een sima mee. Kenmerken:
- Profiel: vaak een golvend profiel dat lijkt op een ojief (in de klassieke terminologie cyma recta), maar er komen ook andere vormen voor, zoals een holle lijst.
- Versiering: bladmotieven, palmetten, golfranken of rankenwerk, oorspronkelijk vaak beschilderd.
- Waterspuwers: langs de lange zijden van de tempel zaten in de sima regelmatig spuwers in de vorm van leeuwenkoppen, die het water ver van de gevel af wierpen.
In de oudste tempels was de sima van gebakken klei (terracotta); later werd ze ook in marmer uitgevoerd.
Toepassing: de sima in latere gebouwen
Het klassieke hoofdgestel is sinds de renaissance steeds opnieuw nagevolgd. In neoclassicistische gevels, bij banken, musea, rechtbanken en herenhuizen, herken je de sima als de bovenste, vaak ojiefvormige lijst van de kroonlijst. Soms is die lijst nog steeds een gootlijst met een goot erachter, soms is het puur decoratie.
Praktische aandachtspunten bij onderhoud:
- Controleer de goot erachter. Een sima of gootlijst die ook water afvoert, is een zwak punt: lekkage zit vaak in de aansluiting tussen goot en lijst.
- Let op zink- of loodafdekking. Historische kroonlijsten zijn aan de bovenkant vaak afgedekt; een gescheurde afdekking laat water in het metselwerk of houtwerk lopen.
- Herstel profielgetrouw. Bij vervanging van een houten of stenen lijst het profiel exact overnemen (mal maken van een bestaand stuk). Een afwijkend profiel valt direct op, zeker bij een monument.
Gerelateerde termen
- Kroonlijst
- Hoofdgestel
- Geison
- Fronton
- Ojief
- Gargoyle
- Antefix
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
