Wat is een smeltpatroon?

Wat is een smeltpatroon?

Een smeltpatroon is een vervangbare zekering met daarin een dunne draad of strip die doorsmelt zodra er te veel stroom door een groep loopt, waardoor de stroomkring wordt onderbroken. Het smeltpatroon beschermt de bedrading tegen oververhitting en brand. In de volksmond heet het ook stop of zekering; de technische verzamelnaam is smeltveiligheid.

Opbouw en kenmerken

  • Smeltdraad. In het porseleinen patroon zit een draad of band van koper, zilver of een koperlegering, ingebed in zand. Bij overbelasting of kortsluiting wordt de draad zo warm dat hij smelt.
  • Schroefpatroon (Diazed/D-systeem). In oudere Nederlandse meterkasten zit het patroon in een schroefkap op een zekeringvoet. Na het doorslaan wordt het patroon vervangen.
  • Kleurcode. Een gekleurd verklikkertje aan de voorkant toont de nominale stroom en valt eruit als het patroon is doorgeslagen. Gangbare waarden: rood 10 A, grijs 16 A, blauw 20 A, geel 25 A.
  • Pasring (passchroef). In de voet zit een pasring in dezelfde kleur. Die voorkomt dat je er een patroon met een hogere ampèrewaarde in kunt draaien.
  • Snel of traag. Er zijn snelle en trage patronen; een trage verdraagt een korte aanloopstroom, bijvoorbeeld van een motor.
Kleurcode van smeltpatronen en nominale stroomRoodRood: 10 A10 AGrijsGrijs: 16 A16 ABlauwBlauw: 20 A20 AGeelGeel: 25 A25 A
Gangbare waarden van schroefpatronen (Diazed/D-systeem) in oudere Nederlandse meterkasten. De kleur van het verklikkertje komt overeen met de pasring in de voet. Vervang een patroon altijd door een exemplaar met dezelfde ampèrewaarde en karakteristiek.

Toepassing

  1. Eerst de oorzaak zoeken. Haal de laatst aangesloten apparaten van de groep voordat je een nieuw patroon plaatst; anders slaat het direct weer door.
  2. Hetzelfde type en dezelfde waarde. Vervang een patroon altijd door een exemplaar met dezelfde ampèrewaarde en karakteristiek. Let op de kleur van de pasring.
  3. Hoofdschakelaar uit. Schakel de installatie spanningsloos voordat je de schroefkap losdraait.
  4. Reservepatronen bewaren. Leg een paar reservepatronen per waarde in of bij de meterkast.
  5. Overweeg vervanging. Bij een renovatie worden smeltpatronen meestal vervangen door installatieautomaten en aardlekschakelaars. Laat dat door een erkend installateur doen.

Veelgemaakte fout: een doorgeslagen patroon overbruggen met een draadje of een zwaarder patroon forceren. Dan beschermt niets de bedrading meer, met brandgevaar als gevolg.

Gerelateerde termen

  • Meterkast
  • Aardlekschakelaar
  • Overstroom
  • Installaties
  • Bouwstroom

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.