Wat is een sponning?

Een sponning is een rechthoekige uitsparing langs de rand van een bouwdeel, waarin of waartegen een ander onderdeel sluit. Denk aan de uitsparing in een kozijn waarin een ruit ligt, of de rand waartegen een deur of raam dichtvalt. Een sponning zorgt voor een vaste plaats, een betere afdichting en voorkomt een doorgaande naad. Een grote sponning in een muur, bijvoorbeeld voor een sluisdeur, heet ook wel een kas.

Soorten

• Glassponning. De sponning in een kozijn, raam of deur waarin de ruit wordt geplaatst. Het glas wordt vastgezet met een glaslat of kit. De afmetingen van deze sponning heten de sponningmaat.
• Sponning als aanslag. De sponning in een kozijn waartegen een draaiend raam of deur sluit, vaak met een tochtprofiel erin.
• Kalksponning. Een ondiepe sponning in de kozijnstijl aan de kant van het metselwerk. Die wordt bij het metselen met mortel gevuld, zodat er geen doorgaande kier ontstaat en het kozijn niet kan verschuiven. Een verwante, bredere uitsparing is de kloostersponning.
• Steensponning. Een sponning in beton of metselwerk waartegen iets sluit of waarin ruimte is gelaten voor stenen, bijvoorbeeld een verlaagde rand in een fundering waarop het gevelmetselwerk begint.
• Sponning in plaatmateriaal. Isolatieplaten en planken hebben soms een sponningrand, zodat de naden overlappen en er geen doorgaande kier is.

Toepassing

1. Meet in de sponning, niet op de dagmaat. Bij nieuw glas bepaal je de maat vanuit de sponningmaat. Volg de speling die de glasleverancier voorschrijft.
2. Houd de sponning schoon en droog voordat je beglaast. Oude kit en vuil voorkomen een goede afdichting.
3. Behandel nieuwe sponningen in hout met grondverf vóór het beglazen, omdat kaal hout vocht opneemt en kan gaan rotten.
4. Controleer de draairichting. Bij een nieuw kozijn bepaalt de sponning of een raam naar binnen of naar buiten draait.
5. Gebruik sponningplaten bij isolatie in één laag, zodat er geen koudebrug langs de naden ontstaat.

Veelgemaakte fout: een ruit op de dagmaat bestellen in plaats van op de sponningmaat. Het glas is dan te klein en blijft niet goed in de sponning liggen.

Gerelateerde termen

• Glassponning
• Kalksponning
• Kloostersponning
• Sponningmaat
• Glaslat
• Kozijn
• Messing en groef

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.