Wat is een spudpaal?
Een spudpaal is een stalen paal waarmee een vaartuig, zoals een ponton of baggerschip, zich op een vaste plek vastzet door de paal in de waterbodem te steken. De paal werkt als een anker, maar dan verticaal: hij wordt mechanisch of hydraulisch naar beneden gelaten, dringt voor een klein deel in de bodem en wordt na het werk weer opgehaald. Spudpalen worden vooral gebruikt in ondiep water. Het woord komt uit het Engels, waar spud of spud pole de gangbare term is.
Hoe werkt het?
- Vastzetten zonder ankerlijnen. In plaats van ankers met kettingen of trossen staat het vaartuig direct op palen in de bodem. Dat werkt snel en neemt weinig ruimte in.
- Meer palen, meer stabiliteit. Met twee of meer spudpalen ligt een ponton stabieler dan met één. Dat is belangrijk wanneer een kraan op het ponton zware lasten tilt.
- Lopen met palen. Sommige werkpontons kunnen zich voortbewegen door afwisselend palen te heffen en te zakken. Bij de renovatie van de Afsluitdijk werd zo’n “wandelend” ponton gebruikt om betonblokken op het talud te plaatsen.
- Pleziervaart. Ook jachten en sloepen gebruiken (soms telescopische) spudpalen om snel af te meren, bijvoorbeeld bij bruggen en sluizen.
Toepassing
- Ken de bodem. Op een slappe bodem steekt de paal dieper en houdt minder; op harde zandgrond of stenen dringt hij nauwelijks in. Vraag bij twijfel bodemgegevens op.
- Let op kabels en leidingen. Controleer vóór het zetten van spudpalen of er kabels, leidingen of bodembescherming liggen. Een paal kan die beschadigen.
- Houd rekening met waterstand. Bij wisselende waterstand of getij moet de paal lang genoeg zijn en moet het vaartuig vrij langs de paal kunnen bewegen.
- Pas op bij golfslag. Door heftige bewegingen, vooral op zee, kunnen spudpalen en hun bevestiging zwaar belast worden en in uitzonderlijke gevallen breken. Haal ze bij zware golfslag op.
Veelgemaakte fout: met slechts één spudpaal zwaar hijswerk doen vanaf een ponton. Het ponton kan dan om de paal draaien en de last gaat slingeren.
Gerelateerde termen
- Emmerbaggermolen
- Pontonbrug
- Beschoeiing
- Damwand
- Sluis
- Grondanker
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
