Wat is een staalverbinding?

Een staalverbinding is de plek waar stalen onderdelen, zoals kolommen, liggers en schoren, met bouten of lassen aan elkaar worden gekoppeld zodat ze krachten aan elkaar doorgeven. De verbinding bepaalt mede hoe de hele constructie werkt. Het ontwerp gebeurt volgens Eurocode 3, deel 1-8 (NEN-EN 1993-1-8).

Soorten

Naar verbindingsmiddel
– Gelast. Hoeklassen en stompe lassen geven een stijve, compacte verbinding. Lassen gebeurt bij voorkeur in de werkplaats, waar de omstandigheden en de controle beter zijn.
– Gebout. Op de bouwplaats wordt vooral gebout, zodat montage snel en zonder lasapparatuur kan. Gangbaar zijn bouten in sterkteklasse 8.8 en 10.9. Een veelgebruikte combinatie: in de werkplaats een plaat aan het profiel lassen, op de bouw bouten.

Naar gedrag
– Scharnierend. De verbinding draagt vooral dwarskracht over en laat rotatie toe. Voorbeelden: een lijfstrip, hoekstalen aan het lijf of een korte kopplaat. De stabiliteit moet dan uit schoren, wanden of vloeren komen.
– Momentvast. De verbinding draagt ook buigende momenten over, bijvoorbeeld met een verlengde kopplaat, verstijvingen in de kolom of rondom gelaste flenzen.

Veelvoorkomende details
– Kopplaat. Een plaat op het uiteinde van een ligger, die tegen een kolom of andere ligger wordt gebout.
– Voetplaat. Een plaat onder de kolom die met ankers op de fundering wordt bevestigd. De ruimte eronder wordt na het stellen met gietmortel aangevuld.

Toepassing

1. Houd je exact aan de tekening. Boutdiameter, sterkteklasse, aantal bouten en lasafmetingen zijn berekend. Vervang nooit zomaar een bout door een zwakkere.
2. Draai bouten volgens voorschrift aan. Bij voorgespannen verbindingen is een voorgeschreven aanhaalmethode nodig; de draad moet volledig door de moer steken.
3. Niet boren, branden of lassen in bestaande staalconstructies zonder akkoord van de constructeur.
4. Let op bij verzinkt staal. Lassen op verzinkt staal geeft schadelijke zinkdampen; zorg voor afzuiging en herstel de verzinking daarna.
5. Giet voetplaten volledig onder, zonder holle ruimtes, zodat de kolom gelijkmatig draagt.

Veelgemaakte fout: bij een verbouwing een wand of schoor weghalen in een staalskelet met scharnierende verbindingen. Die verbindingen geven zelf geen stabiliteit, waardoor het skelet kan gaan wankelen.

Gerelateerde termen

• Lassen
• Profielstaal
• HEA-balk en HEB-balk
• Kolom
• Ligger
• Scharnieroplegging
• Gietmortel
• Staalplaatbetonvloer

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.