Wat is een staande tand?
Een staande tand is een tijdelijke, verticale beëindiging van een gemetselde muur, waarbij de lagen om en om uitsteken en terugliggen, zodat later verder gemetseld werk kan worden ingetand. Van opzij gezien ontstaat een rechte, verticale lijn met tanden en inkepingen, zoals een kam. Je gebruikt hem als een muur tijdelijk moet stoppen, bijvoorbeeld bij een werkonderbreking, een doorgang voor materiaal of een muur die later aansluit.
De term heeft nog een tweede betekenis: in sommige metselverbanden, zoals een klezorenverband, vormen de stenen een verticaal verloop dat ook staande tand wordt genoemd.
Staande tand of vallende tand
- Staande tand. De beëindiging blijft over de volle hoogte op één plek. De inkepingen moeten later precies passend worden opgevuld met stenen en mortel.
- Vallende tand. Elke laag springt een stukje terug, waardoor een trap ontstaat. Het nieuwe werk sluit laag voor laag aan, met normaal te vullen lint- en stootvoegen.
Een vallende tand geeft doorgaans de betere verbinding, omdat je elke nieuwe steen gewoon in de specie legt. Bij een staande tand is vooral de bovenste voeg van een ingezette steen lastig vol te krijgen. Een staande tand kies je daarom alleen als er geen ruimte is voor een vallende tand.
Toepassing
- Houd het verband aan. Laat de tanden uitsteken volgens het metselverband dat je doorzet, zodat het nieuwe werk zonder passtukken kan aansluiten.
- Maak de tand schoon. Verwijder uitgelopen mortel uit de inkepingen voordat die hard wordt.
- Bevochtig zuigende stenen bij het aansluiten, zodat de nieuwe mortel goed hecht.
- Vul alle voegen volledig. Druk de mortel boven en naast de ingezette stenen goed aan; holle voegen worden scheuren of lekplekken.
- Overweeg ankers. Bij latere aansluiting van een binnenmuur wordt vaak gekozen voor muurankers in plaats van tanden. Volg de aanwijzing van de constructeur.
Veelgemaakte fout: de inkepingen pas later opvullen met losse brokken en een smeerlaag mortel. De aansluiting is dan zwak en tekent zich na verloop van tijd af als scheur in de gevel.
Gerelateerde termen
- Metselverband
- Klezoor
- Halfsteens muur
- Mortel
- Stootvoeg
- Aanhelen
- Spouwanker
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
