Wat is een stapelspant?
Een stapelspant is een spantconstructie in vakwerkachtige opbouw die geen spatkrachten op de muren uitoefent. Het spant ligt als één geheel op de muren en geeft alleen verticale krachten door. Daardoor hoeven de muren niet te worden berekend op zijwaartse druk en is geen trekstang of muuranker nodig om ze bij elkaar te houden. Het nadeel is dat de constructie veel ruimte inneemt: de nuttige ruimte onder het dak is klein.
Een bekende variant is het Japanse stapelspant, waarbij horizontale balken en korte stijlen laag voor laag op elkaar worden gestapeld tot de vorm van een zadeldak. Dat geeft wat meer bruikbare ruimte dan een vlak stapelspant en een kenmerkend, open houtbeeld. Er bestaan ook metalen stapelspanten.
Waarom geen spatkrachten belangrijk zijn
Bij een eenvoudig spant met schuine dakbenen drukken die benen onderaan naar buiten. Die spatkracht moet worden opgevangen door een trekbalk, een hanenbalk op de juiste hoogte of stevige muren. Ontbreekt dat, dan duwt het dak de muren uit het lood. Een stapelspant heeft dat probleem niet, wat het geschikt maakt voor gebouwen met lichte of slanke muren.
Toepassing
- Kies het bij lichte muren. Bij houtskeletbouw, slanke gevels of een opbouw op een bestaand pand voorkomt een stapelspant dat de muren naar buiten worden gedrukt.
- Reken op weinig zolderruimte. Wil je de zolder gebruiken, dan is een ander spanttype met een trekbalk of portaal vaak handiger.
- Laat het berekenen. Afmetingen, verbindingen en houtsoort volgen uit de overspanning, de dakbelasting en de windbelasting. Een constructeur of spantenleverancier rekent dit uit.
- Zorg voor stabiliteit in de lengterichting. Ook een stapelspant moet met gordingen en windverbanden worden vastgezet, zodat de spanten niet als dominostenen omvallen.
Veelgemaakte fout: onderdelen van het spant weghalen of inkorten om meer hoofdruimte te krijgen. Elk onderdeel heeft een functie in het geheel; zonder berekening kan het spant gaan doorbuigen of spatten.
Gerelateerde termen
- Spant
- Spatkrachten
- Hanenbalk
- Gording
- Zadeldak
- Portaalspant
- Kapconstructie
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
