De steek (ook wel pijl of pijlhoogte genoemd) is de verticale afstand tussen de geboortelijn van een boog en het hoogste punt van de boog (de sluitsteen). De steek bepaalt hoe hoog of vlak een boog is: een grote steek geeft een hoge, ronde boog, een kleine steek een vlakke, gedrukte boog.
De steek in beeld
| Term | Omschrijving |
|---|---|
| Steek (pijl) | Hoogte van de boog boven de geboortelijn |
| Geboortelijn | Horizontale lijn tussen de twee aanzetpunten |
| Spanwijdte | Horizontale afstand tussen de aanzetpunten |
| Steekvlak | Het gebogen oppervlak van de boog |
Steek bij verschillende boogtypen
| Boogtype | Steek ten opzichte van spanwijdte |
|---|---|
| Halfronde boog | Steek = halve spanwijdte |
| Segmentboog | Steek < halve spanwijdte (vlakker) |
| Hoefijzerboog | Steek > halve spanwijdte (hoger) |
| Ellipsboog | Steek varieert, ellipsvormig profiel |
| Vlakke boog | Zeer kleine steek, bijna recht |
Belang van de steek
- Bepaalt de vrije doorrijhoogte onder een brug of poort
- Heeft invloed op de krachtverdeling in de boog: een vlakkere boog geeft meer horizontale druk op de steunpunten
- Bepaalt het uiterlijk van de boog: statig en hoog versus breed en gedrukt
- Is nodig voor het maken van het cintrewerk (de houten mal)
Tips voor de doe-het-zelver
- Meet de steek altijd loodrecht vanaf de geboortelijn naar het hoogste punt
- Bij het maken van een cintre: teken de boog op ware grootte uit op een plaat
- Een segmentboog met een steek van 1/8 tot 1/6 van de spanwijdte is gebruikelijk boven ramen
- Hoe kleiner de steek, hoe groter de horizontale krachten op de muren
Verwante termen
- Geboorte: het aanzetpunt van de boog
- Sluitsteen: de bovenste steen in het midden van de boog
- Spanwijdte: de breedte van de boog
- Segmentboog: boog met een steek kleiner dan de halve spanwijdte
