Wat is een stuw?
Een stuw is een vast of beweegbaar kunstwerk dwars in een watergang dat het water stroomopwaarts opstuwt en zo het waterpeil regelt. Daarmee blijft een rivier diep genoeg voor de scheepvaart, of houdt een waterschap water vast in droge tijden. Een stuw verschilt van een sluis: een sluis laat schepen of water van het ene peil naar het andere passeren, een stuw houdt water tegen.
Inhoudsopgave
Soorten
- Vaste stuw: een drempel waar het water bij een te hoog peil overheen stroomt.
- Beweegbare stuw: een schuif, klep of ander beweegbaar deel dat met de hand of op afstand wordt ingesteld. Een klepstuw draait om een lage horizontale as; een schuifstuw gaat op en neer.
- Vizierstuw: een grote schuif in de vorm van een halve boog die omhoog draait. De drie stuwcomplexen in de Nederrijn en Lek, bij Driel, Amerongen en Hagestein, werken met vizierschuiven. Elk complex bestaat uit een stuw en een sluis. Samen houden ze Nederrijn, Lek en IJssel bevaarbaar en sturen ze Rijnwater richting het IJsselmeer. In de Maas liggen ook een reeks stuwen, onder meer bij Grave en Lith.
- Kleine stuwen: in sloten en beken gebruiken waterschappen vaak eenvoudige schotbalk- of klepstuwen voor het peilbeheer in een gebied.
Toepassing
- Zelf iets in een sloot zetten mag meestal niet zomaar. Een stuw, dam, duiker of brug in een watergang valt onder de regels van het waterschap, de waterschapsverordening (de opvolger van de keur). Vaak is een vergunning of melding nodig. Vraag het vooraf na bij je eigen waterschap; de regels verschillen per waterschap.
- Verander nooit zelf de stand van een stuw. Een stuw verzetten beïnvloedt het peil van een heel gebied, ook bij buren en boeren.
- Ken het peil bij je huis. Het slootpeil beïnvloedt de grondwaterstand in de omgeving. Bij woningen op houten palen moeten de paalkoppen onder water blijven; komen ze droog te staan, dan dreigt paalrot.
- Check het peilbesluit. Wil je weten welk peil het waterschap aanhoudt, zoek dan het peilbesluit van jouw gebied op.
Veelgemaakte fout: zelf een plank of dammetje in de sloot leggen om het water hoger te houden voor de tuin. Dat kan wateroverlast bovenstrooms geven en is zonder toestemming van het waterschap in de regel niet toegestaan.
Gerelateerde termen
- Sluis
- Peilbeheer
- Grondwaterstand
- Paalrot
- Peilbuis
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
