Wat is een substraat?

Een substraat is de ondergrond waarop een laag wordt aangebracht: de muur, vloer of plaat onder verf, lijm, coating, pleister, tegels of kit. Fabrikanten gebruiken het woord in verwerkingsvoorschriften, vaak naast “ondergrond”. Bij groendaken heeft het een tweede betekenis: daar is substraat het groeimedium waarin de planten wortelen.

Hoe goed een afwerking blijft zitten, hangt minstens zo veel af van het substraat als van het product. Een topproduct op een stoffige, natte of losse ondergrond laat alsnog los.

Toepassing

1. Beoordeel de ondergrond. Hij moet draagkrachtig, schoon, droog, vetvrij en stofvrij zijn. Kras met een spijker of schroevendraaier: zanderig of afbrokkelend materiaal eerst verwijderen of verstevigen.
2. Test de zuiging. Spat wat water op het oppervlak. Trekt het direct in, dan zuigt de ondergrond sterk en is een voorstrijkmiddel nodig. Blijft het als druppel staan, dan is het dicht of glad en heb je eerder een hechtprimer nodig, of moet je opruwen.
3. Test oude lagen. Druk stevig een stuk sterke tape op de oude verf en trek het met een ruk los. Komt er verf mee, dan moet die laag eraf. Voor verf bestaat ook de genormeerde ruitjestest (ISO 2409).
4. Meet het vocht. Nieuwe dekvloeren, stucwerk en beton moeten voldoende uitgedroogd zijn. Het toegestane vochtgehalte staat in het voorschrift van het product dat je erop zet.
5. Kies de primer bij ondergrond én afwerking. Volg de fabrikant van de toplaag; die schrijft voor welk voorstrijkmiddel op welk substraat past.
6. Verwijder wat niet vastzit. Loszittende verf, behangresten, oude lijm en kalkuitbloei eerst weghalen.

Groendak: het substraat is in verzadigde toestand het zwaarste onderdeel van de opbouw. Een extensief sedumdak heeft een dunne laag, een intensieve daktuin een veel dikkere. Laat altijd een constructeur controleren of het dak die belasting kan dragen.

Veelgemaakte fout: schilderen of tegelen op een ondergrond die er droog uitziet maar het niet is. Vocht in het substraat duwt de afwerking er later af.

Gerelateerde termen

• Hechting
• Primer
• Draagkracht
• Bouwvocht
• Groendak

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.