Wat is een traverse?

Een traverse is in de eerste plaats een dwarsbalk of dwarsverbinding: een onderdeel dat dwars over of tussen andere onderdelen loopt. Het woord komt via het Frans van het Latijnse transversus, ‘dwars’. In de bouw, waterbouw en vestingbouw heeft het woord een aantal verschillende betekenissen.

1. Dwarsbalk of dwarsverbinding

De meest gebruikte betekenis in de bouwpraktijk. Voorbeelden:

• Hijstraverse (hijsbalk, spreader): een stalen balk die onder de kraanhaak hangt. De last hangt met meerdere stroppen aan de traverse. Zo hangen de stroppen verticaal, worden lange of kwetsbare elementen zoals spanten, kozijnen of betonplaten gelijkmatig gedragen en worden ze niet door schuine stroppen samengeknepen.
• Dwarsligger tussen twee kolommen, palen of steigerstaanders, bijvoorbeeld om een draagbalk of leiding te ondersteunen.
• Podium- en standbouw: in het Duits en in de evenementenbouw heet een vakwerkligger van aluminium ook wel traverse (truss).

Tip bij hijsen: gebruik alleen een traverse met een duidelijk aangegeven werklastgrens en laat hijswerk met een kraan over aan gecertificeerde mensen. Een zelfgemaakte hijsbalk is gevaarlijk.

2. Doorsteek

Een doorgaande route door een bebouwd gebied of een kruising, bijvoorbeeld een voetgangerstunnel onder een spoorlijn. Dit noemt men ook een doorsteek.

3. Gebied achter een overlaat

In de waterbouw is een overlaat een verlaagd deel van een dijk, waar bij hoogwater bewust water over kan stromen. De traverse is het (landbouw)gebied waar dat water dan doorheen stroomt.

4. Aarden wal in een vesting

In de vestingbouw is een traverse een aarden wal op de hoofdwal, haaks op de vuurlinie. Hij beschermt de verdedigers tegen flankerend vuur van opzij. Een holle traverse bevat een bomvrije ruimte.

Gerelateerde termen

• Balk
• Ligger
• Doorsteek
• Overlaat
• Bastion

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.