Wat is een trekpaal?

Een trekpaal is een funderingspaal die op trek wordt belast: hij moet voorkomen dat een bouwwerk omhoog komt of wegschuift. Gewone funderingspalen worden op druk belast; ze dragen het gewicht van een gebouw naar een draagkrachtige laag. Een trekpaal werkt andersom: hij houdt een constructie vast in de grond. In het Engels heet dit een tension pile.

Waarom zijn trekpalen nodig?

• Opdrijven: een kelder, tunnel, parkeergarage of zwembad onder het grondwaterpeil wordt door het water omhoog gedrukt, net als een boot. Als het eigen gewicht niet genoeg is, houden trekpalen de vloer op zijn plek.
• Bouwkuipen: een onderwaterbetonvloer in een bouwkuip wordt vaak met trekpalen verankerd, zodat de kuip kan worden drooggepompt zonder dat de vloer opbarst.
• Kademuren en damwanden: samen met schuin geplaatste drukpalen nemen trekpalen de horizontale gronddruk achter de wand op.
• Hoge, slanke constructies: masten, windturbines en lichte overkappingen kunnen bij harde wind aan één kant op trek worden belast.

Soorten

• Geschroefde stalen paal met grout: een holle stalen buis met een schroefblad aan de punt wordt de grond in gedraaid. Via kleine gaten wordt grout (cement en water) geïnjecteerd, dat zich mengt met de grond. Staal en groutkolom samen vormen de trekpaal. De MV-paal is een bekend voorbeeld.
• Betonpaal met trekwapening: een prefab betonpaal met extra wapening of met een ingestorte of later ingeboorde trekstaaf. Vaak is de wrijving langs de paalschacht genoeg om de trekkracht op te nemen.
• Groutanker: een schuin geboord anker met een groutlichaam, vaak gebruikt om damwanden te verankeren.

Aandachtspunten

• De trekcapaciteit hangt sterk af van de grondsoort en de schachtwrijving. Daarom zijn sondering en berekening door een constructeur of geotechnisch adviseur onmisbaar.
• De verbinding tussen paal en vloer of wand moet de trekkracht ook kunnen overbrengen; de wapening moet doorlopen in de constructie.
• Bij bemaling en daarna stoppen met pompen stijgt het grondwater weer. Het opdrijfrisico geldt dus vooral in de eindsituatie en in natte perioden.

Gerelateerde termen

• Heipaal
• MV-paal
• Groutanker
• Opdrijven
• Bouwkuip
• Damwand

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.