Wat is een trekstaaf?

Een trekstaaf, ook trekstang of trekanker genoemd, is een relatief dunne staaf die trekkrachten opneemt: hij voorkomt dat bouwdelen uit elkaar worden getrokken of naar buiten wijken. Omdat een staaf onder trek niet kan knikken, kan hij veel slanker zijn dan een drukstaaf die dezelfde kracht moet opvangen. Trekstaven zijn meestal van thermisch verzinkt staal of roestvast staal. In het Engels heet dit een tie rod of tension rod.

Toepassingen

• Kapconstructies en spanten: een trekstaaf tussen de voeten van twee kapbenen of tussen de oplegpunten van een boogspant houdt de spatkracht tegen, zodat de muren niet naar buiten worden gedrukt. Bij houten spanten heet zo’n onderdeel een trekbalk.
• Kerken en historische gebouwen: ijzeren trekstangen dwars door een schip of tussen bogen houden gewelven en muren bij elkaar. Aan de buitenkant zie je dan vaak een muuranker of gevelanker.
• Windverbanden: kruisvormige trekstaven in wanden en daken van staalbouw (hallen, loodsen) zorgen voor stabiliteit bij wind.
• Luifels en overkappingen: een schuine trekstaaf houdt een luifel aan de gevel vast.
• Glasgevels: in structurele glasgevels en vliesgevels worden dunne rvs-trekstaven gebruikt om de gevel tegen wind te stabiliseren.
• Gewapend beton: in beton wordt ook de wapeningsstaaf die de trekkracht opneemt soms trekstaaf genoemd.

Onderdelen en afstelling

• Trekstaven kunnen worden verlengd en op spanning gebracht met een spanwartel of mof met links- en rechtsdraad.
• Aan de uiteinden zitten vaak gaffels, ogen of ankerplaten.
• Een trekstaaf wordt meestal licht voorgespannen, zodat hij niet slap hangt en direct meewerkt.

Tips voor de praktijk

• Nooit zomaar verwijderen: in oude panden lijken trekstangen soms overbodig, maar ze kunnen essentieel zijn voor de stabiliteit. Laat altijd een constructeur kijken voordat je er een weghaalt of doorzaagt.
• Roest: een roestende trekstang in een muur zet uit en kan scheuren veroorzaken. Controleer muurankers en uiteinden op roest.
• Spanning: draai een spanwartel niet ‘op gevoel’ extra aan; te veel voorspanning kan de aansluitingen beschadigen.

Gerelateerde termen

• Trekplaten
• Muuranker
• Gevelankerstang
• Spant
• Boogspant
• Wapening

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.