Wat is een troffel?

Een troffel (ook truweel genoemd) is een handgereedschap met een stalen blad en een houten of kunststof handvat, waarmee je specie of mortel opschept, op de steen of muur aanbrengt, uitspreidt en afstrijkt. Metselaars en stukadoors gebruiken hem allebei. Het blad staat via een gebogen hals iets hoger dan het handvat, zodat je knokkels vrij blijven van de steen. In het Engels heet hij trowel.

Vormen en soorten

• Metseltroffel: groot, met een driehoekig of peervormig blad en een (afgeronde) punt. Hiermee schep je specie uit de kuip, leg je een speciebed en snijd je de uitpuilende specie langs de voeg af.
• Pleistertroffel: kleiner, met ronde of scherpe punt, voor pleisterwerk op lastige plekken en voor het bijwerken.
• Bandtroffel: rechthoekig blad, voor smalle stroken zoals neggen en dagkanten.
• Hoektroffel: met een gevouwen blad om binnen- en buitenhoeken strak af te werken.

Verschil met spaan en voegijzer

Een troffel schept en verdeelt specie. Een spaan (zoals een raapspaan of dekspaan) heeft een groot plat blad en dient om pleisterlagen vlak op te zetten of af te werken. Voor het afwerken van voegen gebruik je een smal voegijzer; een troffel is daar te breed voor.

Toepassingen

• Metselen van baksteen, kalkzandsteen en blokken
• Aanbrengen van lijm- of metselmortel
• Kleine reparaties aan pleisterwerk en specievoegen
• Specie mengen en omscheppen in de kuip

Tips voor de praktijk

• Kies op gewicht en balans: een te zware troffel vermoeit je pols. Neem hem in de winkel in de hand en maak een paar scheppende bewegingen.
• Kies een stijf blad: een troffel van gehard of gesmeed staal buigt niet door onder een volle schep specie.
• Maak hem direct schoon: spoel hem na het werk af met water en een borstel. Uitgeharde specie krijg je er alleen met schuren of schrapen af, en dat beschadigt het blad.
• Droog en licht ingevet opbergen: zo voorkom je roest.
• Veelgemaakte fout: te veel specie per schep. Neem liever minder, dan leg je een gelijkmatiger bed en mors je minder.

Gerelateerde termen

• Bandtroffel
• Hoektroffel
• Raapspaan
• Specie
• Metselen
• Dekspaan

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.