Wat is een uithangbord?

Een uithangbord is een bord, teken of klein beeldhouwwerk dat haaks op de gevel is bevestigd, vaak hangend aan een metalen of houten arm, en dat met een afbeelding of tekst laat zien wat voor zaak er zit. Andere namen zijn uithangteken of, bij een modern verlicht exemplaar, lichtreclame. Het is een van de oudste vormen van reclame aan een gebouw.

Herkenningstekens

Lang voordat iedereen kon lezen, maakten beelden het beroep in één oogopslag duidelijk. Bekende voorbeelden:

• een krakeling of broodmand voor de bakker;
• een glas bier voor een café;
• een laars voor de schoenmaker;
• de rood-wit gestreepte barbierspaal voor de kapper;
• een gaper (een hoofd met open mond) voor de drogist;
• een vijzel voor de apotheek.

Uitvoering

Uithangborden zijn gemaakt van smeedijzer, hout, natuursteen, emaille, aluminium, glas of kunststof. Een beeldje staat soms op een console. Lichtreclame zit meestal in een lichtbak met led-verlichting, of bestaat uit losse letters en figuren in neon of led.

Toepassing

• Winkels, horeca en ambachtsbedrijven in winkelstraten, waar een bord dwars op de gevel veel beter opvalt dan een bord plat tegen de gevel.
• Historische binnensteden, waar traditionele uithangtekens het straatbeeld verlevendigen.
• Herkenbaarheid van ketens: hetzelfde teken in elke stad.

Tips en aandachtspunten

• Vergunning en regels: of je een uithangbord mag plaatsen en hoe groot, verschilt per gemeente. Gemeenten hebben vaak eigen regels voor reclame aan gevels, bijvoorbeeld in het omgevingsplan, de APV of het welstands- of reclamebeleid. Bij een monument gelden meestal extra eisen. Vraag het vooraf na bij de gemeente.
• Bevestiging: een uitstekend bord geeft door eigen gewicht en wind een flinke kracht loodrecht op de gevel, juist op een hefboomarm. Bevestig in gezond, massief metselwerk met geschikte ankers, liefst over meerdere steenlagen, en niet alleen in een voeg.
• Vrije hoogte: het bord hangt vaak boven de stoep. Houd voldoende ruimte voor voetgangers en laden en lossen; de gemeente kan hier eisen aan stellen.
• Onderhoud: controleer jaarlijks ankers, ophangogen en roest. Een loszittend bord boven de openbare weg is een veiligheidsrisico.
• Verlichting: kies rustige, niet-knipperende lichtreclame. Dat wordt vaker toegestaan en is prettiger voor de buurt.

Gerelateerde termen

• Console
• Gevel
• Omgevingsvergunning
• Welstandscommissie
• Monument
• Led-verlichting

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.