Wat is een vergaarbak?

Een vergaarbak, soms klensbak genoemd, is een bak waarin regenwater tijdelijk wordt verzameld voordat het via de regenpijp wegloopt. Hij zit tegen de gevel, tussen de uitloop van het dak of de goot en de regenpijp, en werkt als buffer en tussenstation in de hemelwaterafvoer.

Waarvoor dient een vergaarbak?

• Buffer bij hevige regen: kan de regenpijp het water even niet aan, dan vangt de bak het overschot op, zodat het water niet op het dak of in de goot blijft staan. Dat is vooral belangrijk bij platte daken met een uitloop door de dakrand of een stadsuitloop.
• Samenvoegen: twee naast elkaar gelegen afvoeren kunnen via één vergaarbak op één regenpijp worden aangesloten.
• Waarschuwing: raakt de regenpijp verstopt, dan moet je dat zien voordat er schade ontstaat. Daarvoor zijn drie oplossingen. Bij een open bovenkant loopt het water over de rand (zichtbaar, maar het loopt langs de gevel). Een spuwer is een pijpje bovenin de bak dat het water van de gevel af spuit. Een verklikker is een ronde of V-vormige inkeping bovenin, waardoor het water eruit loopt voordat de bak of de goot overstroomt.

Materialen

Vergaarbakken zijn er in zink, koper, aluminium en kunststof. Bij oude panden zijn ze vaak sierlijk vormgegeven, historisch ook in lood of gietijzer; bij nieuwbouw zijn het meestal eenvoudige rechthoekige of trechtervormige bakken.

Toepassing

Je ziet vergaarbakken vooral bij platte daken met een uitloop door de dakrand, bij dakgoten die op één punt samenkomen en bij monumentale gevels. De bak moet ruim genoeg zijn om het water van alle aangesloten afvoeren door te laten en om er bij onderhoud bij te kunnen.

Tips en aandachtspunten

• Afdekken tegen vogels en blad: een open bak kun je afdekken met een afneembaar rooster, zodat er geen nesten in komen en je hem toch kunt schoonmaken.
• Spuwer of verklikker niet dichtkitten: dat is de noodoverloop. Zonder die opening merk je een verstopping pas als het water binnenkomt.
• Regelmatig schoonmaken: in elk geval na de bladval in het najaar, net als de goot.
• Geen zink onder koper: laat geen koperen dak of goot afwateren op een zinken bak, omdat koperhoudend water zink aantast.
• Zie je water over de rand lopen? Dan zit de regenpijp waarschijnlijk verstopt. Controleer eerst het rooster of de bladvanger.

Gerelateerde termen

• Hemelwaterafvoer
• Dakgoot
• Stadsuitloop
• Zink
• Afschot

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.