Wat is een voorhuis?
Het voorhuis is het deel van een historisch woonhuis dat aan de straatzijde ligt. In steden vóór de achttiende eeuw bevatte het voorhuis vaak een werkplaats, winkel of kantoor. Daarom was het meestal hoger dan het achterliggende deel, het achterhuis, en had het vaak een kelder.
Smalle, diepe panden
Oude stadspanden zijn vaak smal en diep. Een smalle gevel had voordelen: veel huizen konden naast elkaar aan de straat liggen, met elk een eigen ingang voor handel. Het nadeel was dat het midden van het huis weinig daglicht kreeg. Daarvoor waren verschillende oplossingen:
- een lichtkoker of lichtschacht in het midden van het pand;
- een voorhuis en een apart achterhuis, met daartussen een binnenplaats, zodat beide delen licht kregen;
- een gang langs de binnenplaats om het achterhuis te bereiken.
Voor- en achterhuis waren vaak gescheiden door een brandmuur.
Voorhuis op het platteland
Later werd ook een nieuw woonhuis dat vóór een oudere schuur of boerderij werd gebouwd een voorhuis genoemd. Soms staat zo’n voorhuis dwars op de schuur. De naam leeft voort in het woord voorkamer: de kamer aan de straatzijde.
Toepassing: herkennen en verbouwen
- Een verschil in verdiepingshoogte tussen voor- en achterhuis wijst vaak op de oorspronkelijke functie van het voorhuis.
- Bij verbouwen van zo’n pand zijn de brandmuur en de balklagen tussen voor- en achterhuis vaak constructief belangrijk. Laat ze beoordelen voordat je doorbraken maakt.
- Veel van deze panden zijn monument of liggen in een beschermd stadsgezicht. Informeer eerst bij de gemeente welke vergunning nodig is.
Gerelateerde termen
- Achterhuis
- Brandmuur
- Kelder
- Balklaag
- Monument
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
