Wat is een waaierzwik?
Een waaierzwik is een waaiervormige versiering in de zwik van een boogvormig bovenlicht of een rondboogvenster boven een deur of raam. De roeden of lijsten in het bovenste, gebogen deel van het kozijn lopen stervormig uiteen vanuit één punt, zodat een halve waaier of zon ontstaat. Je ziet het vaak bij vensters met een schuifraam, waarbij het gebogen bovendeel vast staat.
Inhoudsopgave
Herkennen
- Plaats: in het halfronde of segmentvormige bovenste deel van een raam- of deuropening.
- Vorm: houten roeden of profielen die vanuit het midden van de onderrand naar de boog uitwaaieren, soms met een halve rozet in het middelpunt.
- Combinatie: vaak boven een schuifraam of een paneeldeur in 18e- en 19e-eeuwse gevels.
Toepassing en tips bij herstel
- Leg de bestaande vorm vast met foto’s en een maattekening of mal van elke roede vóór je iets demonteert. De hoeken tussen de roeden zijn zelden overal gelijk.
- Herstel liever dan vervangen. Rot zit meestal onderin, in het onderdorpel van het bovenlicht en de voet van de roeden. Uitnemen van rot hout en aanhelen met nieuw hout van gelijke soort behoudt de oorspronkelijke detaillering.
- Houd het glas in verhouding. Bij isolatieglas worden roeden vaak dikker; voor dunne historische roeden bestaat dun monumentenglas. Overleg bij monumenten vooraf met de gemeente, want voor wijzigingen is vaak een vergunning nodig.
- Onderhoud het schilderwerk regelmatig: de vele naden tussen roeden en glas zijn gevoelig voor inwatering.
Gerelateerde termen
- Bovenlicht
- Rondboog
- Schuifraam
- Maaswerk
- Vorktracering
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
