Wat is een weergang?

Een weergang is een loopgang, overdekt of open, boven op of aan de buitenzijde van een verdedigingswerk zoals een burcht, stadsmuur of vesting. Verdedigers konden er langs de hele muur lopen, de omgeving overzien en de muur verdedigen. Aan de vijandige zijde wordt de gang begrensd door een borstwering, vaak voorzien van kantelen: de afwisseling van hoge muurdelen en open inkepingen die het silhouet van een kasteel zo herkenbaar maakt.

Opbouw

• Loopvlak: de bovenkant van de muur, of een houten of stenen vloer die tegen de muur is gebouwd.
• Borstwering: de beschermende muur aan de buitenzijde, meestal met kantelen en soms met schietgaten.
• Overkapping (optioneel): bij een overdekte weergang rust een dak op de muur; de ruimte boven de borstwering blijft dan open tot aan het dak, zodat verdedigers naar buiten konden kijken en schieten.

Varianten

• Open weergang: alleen een borstwering, zonder dak.
• Overdekte weergang: met een dak, wat bescherming gaf tegen regen en tegen projectielen van boven.
• Uitkragende weergang: een gang die buiten de muur uitsteekt, gedragen door consoles. In de vloer zitten dan vaak openingen waardoor verdedigers recht naar beneden konden werpen of gieten; dat heet een machicoulis of mezekouw.

Herkennen en bezoeken

Bij een kasteelbezoek zie je de weergang meestal aan de rij kantelen bovenop de muur of aan de reeks consoles net onder de top. Bij veel kastelen en stadsmuren zijn weergangen later gerestaureerd of herbouwd. Wie een weergang restaureert of een monument wijzigt, heeft te maken met monumentenregels; laat dat begeleiden door een restauratiedeskundige.

Gerelateerde termen

• Kanteel
• Borstwering
• Machicoulis
• Donjon
• Schildmuur
• Bastion

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.