Wat is een wenkbrauw in de bouw?
Een wenkbrauw is een enigszins uitkragende, decoratieve gebogen band boven een raam of deur. De band is meestal gemetseld of gepleisterd, soms uitgevoerd in houtsnijwerk. Net als een wenkbrauw boven een oog volgt de band de bovenkant van de opening en geeft hij de gevel reliëf.
Vorm en materialen
- Gemetseld: een rollaag of meerdere lagen die iets voor het gevelvlak uitsteken, soms in een afwijkende steenkleur of met profielstenen.
- Gepleisterd: een getrokken pleisterprofiel boven de opening, vaak bij gepleisterde gevels uit de negentiende eeuw.
- Hout: een gesneden of geprofileerde lijst boven een deur of venster, bijvoorbeeld bij houten gevels of kozijnen.
- Vorm: meestal een flauwe boog (segmentboog) of een volgebogen rondboog, afhankelijk van de vorm van de opening eronder.
Waar kom je het tegen?
Je ziet wenkbrauwen vooral bij oudere woonhuizen, villa’s en herenhuizen met sierlijk metsel- of pleisterwerk. Ze horen bij de gevelarchitectuur en zijn bij monumenten onderdeel van de beschermde waarden.
Tips voor onderhoud en herstel
- Bovenkant controleren: een uitkragende band vangt regen. Kijk of de bovenzijde goed afwatert en of voegen en pleisterwerk heel zijn, anders kan water in de gevel trekken.
- Scheuren en losse delen: een losse steen of loszittend pleisterwerk boven een deur is een valrisico. Laat het tijdig herstellen.
- Passend materiaal: herstel met mortel en stenen die qua hardheid, kleur en formaat aansluiten op het origineel. Te harde cementmortel in oud metselwerk kan schade aan de stenen veroorzaken.
- Profiel vastleggen: maak bij gepleisterde wenkbrauwen eerst een mal van het bestaande profiel, zodat het herstelde deel er precies op aansluit.
- Monument: bij een monument kan voor herstel of verwijderen een vergunning nodig zijn. Overleg vooraf met de gemeente.
Gerelateerde termen
- Lijstwerk
- Sluitsteen
- Fronton
- Rollaag
- Restauratie
- Monument
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
