Wat is een zoetschaaf?
Een zoetschaaf, ook gladschaaf of vlakschaaf genoemd, is een relatief korte handschaaf waarmee je hout als laatste stap fijn en glad schaaft. De schaaf neemt maar een heel dunne krul af. Ze is niet bedoeld om veel materiaal weg te halen of een lang stuk recht te schaven, maar om een oppervlak af te werken. In het Engels heet ze smoothing plane.
Plaats tussen de andere schaven
- Voorloper of roffelschaaf: grof werk, veel materiaal afnemen.
- Reischaaf: lange zool, voor het recht en vlak schaven van lange stukken en kanten.
- Zoetschaaf: kort en fijn afgesteld, voor de eindafwerking.
- Blokschaaf: kleiner, vaak met een vlak gestelde beitel, voor kopshout en kleine correcties.
Bij metalen bankschaven komt de zoetschaaf overeen met de kortere modellen (in de veelgebruikte Stanley/Bailey-nummering de nummers 3 en 4, en de bredere 4½).
Gebruik
- Scherpe beitel: een zoetschaaf werkt alleen goed met een vlijmscherpe beitel.
- Fijn afstellen: zet de beitel zo dat er een flinterdunne, doorlopende krul ontstaat.
- Met de draad mee: schaaf in de lengterichting van de nerf. Tegen de draad in scheurt het hout uit.
- Gelijkmatige druk: aan het begin druk op de voorkant, aan het eind op de achterkant, zodat je de randen niet afrondt.
Veelgemaakte fouten
- Te diep afgesteld: geeft scheurtjes en uitgescheurde vezels, vooral bij hout met wisselende draad.
- Bot ijzer: de schaaf gaat haken en het oppervlak wordt ruw in plaats van glad.
- Lange stukken vlak willen maken: een korte zool volgt bulten en dalen. Gebruik daarvoor eerst een reischaaf.
Gerelateerde termen
- Blokschaaf
- Reischaaf
- Grondschaaf
- Schaafmachine
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
