Wat is een zwaluwpan?

Een zwaluwpan is een speciale dakpan die een gewone dakpan in het dakvlak vervangt en een invliegopening heeft, zodat zwaluwen of gierzwaluwen eronder kunnen nestelen. Een veelgebruikte variant is de gierzwaluwpan. De pan heeft dezelfde vorm en kleur als de omliggende pannen, waardoor hij nauwelijks opvalt.

Waarom een zwaluwpan?

Gierzwaluwen zijn voor hun nestplaats vrijwel volledig afhankelijk van gebouwen. Ze nestelen onder dakpannen, achter boeiboorden en in gaten in muren. Bij na-isolatie en dakrenovatie worden die plekken vaak dichtgemaakt, waardoor nestplaatsen verdwijnen. Een zwaluwpan biedt een vaste, gecontroleerde nestplek zonder dat vogels in de isolatie of de rest van het dak kunnen komen.

Plaatsing

• Hoog in het dak: gierzwaluwen vliegen hun nest in volle vaart aan en hebben een vrije aanvliegroute nodig. Plaats de pan daarom hoog en niet achter bomen of obstakels.
• Uit de felle zon: kies bij voorkeur een plek waar de nestruimte niet oververhit raakt.
• Afgesloten nestruimte: achter de pan hoort een afgesloten nestkamer of -bak, zodat de vogel niet verder het dak in kan.
• Meerdere pannen: gierzwaluwen zijn koloniebroeders en nestelen graag bij elkaar. Een paar pannen op een rij werkt beter dan één losse pan.

Regels rond beschermde nesten

Nesten van onder meer de gierzwaluw en de huismus zijn het hele jaar beschermd, ook als de vogels er even niet zijn. Wie een dak gaat renoveren of isoleren waar deze vogels nestelen, moet daar rekening mee houden en heeft mogelijk een ontheffing nodig. Laat bij twijfel vooraf een ecologisch onderzoek doen en vraag je gemeente of provincie naar de regels.

Tips bij dakrenovatie

1. Inventariseer eerst of er vogels of vleermuizen onder het dak zitten.
2. Plan het werk buiten het broedseizoen waar mogelijk.
3. Compenseer verloren nestplaatsen met zwaluwpannen, nestkasten of een vogelvide.
4. Gebruik een vogelvide of vogelschroot op de rest van het dak, zodat vogels niet ongecontroleerd onder de pannen komen.

Gerelateerde termen

• Vogelvide
• Vogelschroot
• Nestkast
• Vogelwering
• Dakpannen

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.