Wat is een fascia?
Een fascia is een vlakke, horizontale band of strook die in de architectuur als constructief of decoratief element wordt gebruikt. Het woord komt uit het Latijn (fascia = band, strook) en heeft in de bouw twee betekenissen: een classicistisch lijstelement én een hedendaagse dakrandafwerking.
Twee betekenissen
Klassieke fascia
In de klassieke en neoclassicistische architectuur is een fascia een gladde, vlakke band in een lijstprofiel of architraaf. Vooral bij Ionische en Korinthische orden bestaat de architraaf uit drie gestapelde fascia’s, elk iets vooruit ten opzichte van de onderliggende.
| Onderdeel klassieke architraaf | Beschrijving |
|---|---|
| Onderste fascia | Direct boven het kapiteel |
| Middelste fascia | Iets vooruit |
| Bovenste fascia | Vooruit, met smallere band |
| Taenia | Afsluitende lijst bovenaan |
Moderne fascia (dakrand)
In de moderne bouw is een fascia een houten of plaatmateriaal-strip aan de dakrand. Synoniemen: boeiboord, dakrandprofiel. De fascia wordt aangebracht aan de gevelzijde van overstekken en sluit:
- Het uiteinde van de dakspanten af
- De goot beschermt
- Esthetisch de overgang van dak naar gevel verzorgt
Toepassing
Klassieke architectuur
De fascia komt voor in:
- Tempels — Griekse en Romeinse zuilenorden
- Renaissance-paleizen — hoofdgestel met architraaf
- Classicistische gebouwen — gevels met klassieke orde
- Historiciserende stijlen — neoclassicisme, beaux-arts
Hedendaagse fascia (dakrand)
Bij vrijwel elke moderne woning zit een fascia:
- Hellend dak met overstek — onder de gootspijkers
- Plat dak — afwerking dakrand
- Dakkapellen — als afwerking vooraf
- Gevelbekleding — als horizontale afsluiting
| Materiaal | Voor- en nadelen |
|---|---|
| Hout | Klassiek, vergt schilderbeurten |
| PVC / kunststof | Onderhoudsarm, lange levensduur |
| Aluminium | Strak modern, vorstbestendig |
| Zink | Karakteristiek, ontwikkelt patina |
| Vezelcement | Renovatievriendelijk, duurzaam |
Dimensies en bevestiging
Een fascia aan een dakrand:
- Hoogte — 15 tot 30 cm afhankelijk van overstek
- Dikte — 18 tot 25 mm hout, 6 tot 10 mm composiet
- Bevestiging — RVS schroeven op tengels of spantkoppen
- Afwerking — geverfd, gelakt of in metaalkleur
Onderhoud
Klassieke houten fascia (boeiboord) vereist:
- Schilderwerk — elke 5 tot 7 jaar
- Inspectie op rot — vooral bij grondaansluitingen
- Loodwerk — controleren bij aansluitingen
- Gootcontrole — om water langs fascia te voorkomen
Kunststof- en metaal-fascia is grotendeels onderhoudsvrij, alleen jaarlijks schoonmaken volstaat.
Gerelateerde termen
- Boeiboord
- Architraaf
- Daklijst
- Hoofdgestel
- Kroonlijst
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
