Gebluste kalk (calciumhydroxide, Ca(OH)₂) is de kalk die ontstaat wanneer ongebluste kalk met water wordt geblust, en die in de bouw wordt verwerkt tot kalkmortel, pleisterwerk en kalkverf. Het is een eeuwenoud bindmiddel dat al sinds de Romeinse tijd wordt gebruikt en dat tot op de dag van vandaag onmisbaar is bij het werken aan oude en monumentale gebouwen.
Van kalksteen tot gebluste kalk
De kalkkringloop verloopt in stappen:
- Branden — kalksteen (calciumcarbonaat, CaCO₃) wordt verhit, waarbij CO₂ ontsnapt en ongebluste kalk (gebrande kalk, CaO) overblijft
- Blussen — bij de ongebluste kalk wordt water gevoegd; onder sterke warmteontwikkeling ontstaat gebluste kalk (Ca(OH)₂)
- Uitharden — verwerkte gebluste kalk neemt langzaam CO₂ uit de lucht op en wordt weer kalksteen (carbonatatie)
Dat laatste maakt kalk bijzonder: de kringloop sluit zich, de mortel verkalkt terug naar zijn oorspronkelijke vorm.
Verschil met ongebluste kalk
| Eigenschap | Ongebluste kalk (CaO) | Gebluste kalk (Ca(OH)₂) |
|---|---|---|
| Toestand | Brokken of poeder, agressief | Poeder of kalkpap |
| Reactie met water | Heftig, veel warmte | Reeds geblust, stabiel |
| Direct verwerkbaar | Nee | Ja |
Ongebluste kalk is bijtend en moet eerst worden geblust; gebluste kalk is de verwerkbare vorm.
Toepassing
Gebluste kalk wordt gebruikt voor:
- Kalkmortel — om mee te metselen, vooral bij historisch werk
- Pleisterwerk — dampopen, ademende binnen- en buitenpleister
- Kalkverf — een matte, ademende afwerking
- Voegwerk — bij oude muren die geen hard cement verdragen
Kalk hardt langzaam en blijft enigszins flexibel, waardoor het scheurvorming opvangt en vocht laat ontsnappen. Daarom is het zo geschikt voor monumenten.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
