Gebonden water is water dat chemisch of fysisch vastzit aan cement- of gronddeeltjes, terwijl ongebonden (vrij) water zich vrij tussen de deeltjes kan verplaatsen. Het onderscheid is belangrijk in zowel de betontechnologie als de grondmechanica, omdat alleen ongebonden water verdampt, wegstroomt of onder druk kan worden weggeperst.
Gebonden en ongebonden water in beton
Bij het aanmaken van beton wordt aanmaakwater toegevoegd. Een deel daarvan reageert chemisch met het cement:
- Chemisch gebonden water — reageert tijdens de hydratatie met het cement en wordt onderdeel van de verharde cementsteen. Dit water verlaat het beton niet meer.
- Fysisch gebonden water — zit vastgehecht in de fijne poriën (geldwater) en is moeilijk te verwijderen.
- Ongebonden water — het overtollige aanmaakwater dat niet nodig is voor de hydratatie. Dit verdampt tijdens het uitharden en laat capillaire poriën achter.
Te veel ongebonden water (een hoge water-cementfactor) leidt tot meer poriën, lagere druksterkte en meer krimp. Daarom wordt gestreefd naar een lage water-cementfactor.
Gebonden en ongebonden water in grond
Ook in de bodem bestaat dit onderscheid:
- Gebonden (adsorptie)water — hecht zich als een dunne film aan klei- en grondkorrels en beweegt niet vrij
- Ongebonden (vrij) water — het grondwater dat onder invloed van de zwaartekracht kan wegstromen en de grondwaterstand bepaalt
Bij zetting en consolidatie van slappe grond wordt juist het ongebonden water onder de belasting weggeperst; het gebonden water blijft grotendeels achter.
Gerelateerde termen
- Hydratatie
- Aanmaakwater
- Water-cementfactor
- Grondwaterstand
- Consolidatie
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
