Een gracht is een gegraven watergang, meestal met rechte, gemetselde of beschoeide kanten, die door of rond een stad, buitenplaats of vestingwerk loopt. Grachten hebben van oudsher meerdere functies tegelijk: waterhuishouding, verdediging, vervoer en representatie.
Inhoudsopgave
Functies van een gracht
- Waterhuishouding — grachten voeren regen- en overtollig water af en houden het grondwaterpeil op niveau
- Verdediging — een slotgracht of stadsgracht vormde een hindernis rond een kasteel of stad
- Vervoer — vroeger werden goederen over de grachten aangevoerd tot aan de pakhuizen
- Representatie en beleving — grachtenpanden en waterpartijen bepalen het beeld van steden als Amsterdam, Utrecht en Delft
Bouwkundige aspecten
De kanten van een gracht worden vaak vastgehouden door een kademuur of beschoeiing. Die constructie moet de gronddruk keren en bestand zijn tegen wisselende waterstanden. Aan een gracht liggende panden staan doorgaans op een paalfundering, omdat de bodem er slap en waterrijk is.
Onderhoud en beheer
- Grachten slibben dicht en moeten periodiek worden uitgebaggerd
- Kademuren en beschoeiingen vragen onderhoud tegen verzakking en aantasting
- Het waterpeil wordt beheerd door het waterschap, vaak met gemalen en stuwen
Gerelateerde termen
- Waterkering
- Beschoeiing
- Kademuur
- Paalfundering
- Gemaal
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
