Wat is haaks?

Haaks betekent onder een rechte hoek, dat wil zeggen precies 90 graden. Een verbinding, hoek of muur is haaks wanneer de twee delen loodrecht op elkaar staan.

Kenmerken

Haaksheid gaat over de hoek tussen twee lijnen, vlakken of onderdelen: staan ze precies 90 graden op elkaar, dan is de aansluiting haaks. Controleren kan met een winkelhaak, of bij grotere maten met de 3-4-5-methode. Zet daarbij vanaf de hoek 3 eenheden af op de ene lijn en 4 op de andere; is de diagonaal daartussen precies 5 eenheden, dan is de hoek exact haaks. Dit volgt uit de stelling van Pythagoras (3² + 4² = 5²) en werkt met elke gelijkblijvende eenheid, bijvoorbeeld meters.

De 3-4-5-methode voor een haakse hoek3 eenhedenVanaf de hoek afzetten op de ene lijn4 eenhedenVanaf de hoek afzetten op de anderelijn5 eenhedenDiagonaal precies deze lengte: de hoekis exact haaks
Zet vanaf de hoek 3 en 4 eenheden af; is de diagonaal precies 5 eenheden, dan is de hoek exact haaks (3² + 4² = 5²). Werkt met elke gelijkblijvende eenheid, bijvoorbeeld meters.

Toepassing

Haaks uitzetten is essentieel bij funderingen, muren, kozijnen en tegelwerk. Wie een gebouw uitzet, controleert de haaksheid van de bouwmuren voordat er verder wordt gebouwd, want een niet-haakse start werkt door in de hele constructie. Ook bij het plaatsen van tegels of het afhangen van een kozijn zorgt haaks werken voor strakke, sluitende aansluitingen. Bij kleine onderdelen volstaat een winkelhaak; bij grote maten is de 3-4-5-methode betrouwbaarder.

Gerelateerde termen

  • winkelhaak
  • waterpas
  • schietlood
  • uitzetten
  • rechte hoek

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.