Het maaiveld is de hoogte van het terreinoppervlak rond een bouwwerk: de grens tussen grond en lucht. Het is een van de belangrijkste referentievlakken in de bouw, want vrijwel elke hoogtemaat — bouwhoogte, funderingsdiepte, vloerpeil, aanleghoogte van riolering — wordt uiteindelijk aan het maaiveld of aan een daarvan afgeleid peil gerelateerd.
Maaiveld, peil en NAP
Deze drie worden vaak door elkaar gehaald:
- Maaiveld — het feitelijke, afgewerkte terreinniveau. Dat kan schuin lopen en per zijde van het gebouw verschillen
- Peil (P = 0) — het door de gemeente of op de tekening vastgelegde nulpunt van een bouwwerk, meestal de bovenkant van de afgewerkte begane grondvloer. Alle maten op een bouwtekening staan als + of − ten opzichte van dit peil
- NAP — Normaal Amsterdams Peil, het landelijke hoogtereferentiestelsel. Maaiveld en peil worden hierin uitgedrukt, zodat hoogtes over percelen en projecten heen vergelijkbaar zijn
Op een bestektekening zie je daarom een notatie als: peil = bovenkant afgewerkte vloer = 0,20 m boven aansluitend maaiveld = een bepaalde NAP-hoogte.
Waarom het maaiveld ertoe doet
- Bouwhoogte in het omgevingsplan. De maximale bouw- of goothoogte wordt gemeten vanaf het aansluitende maaiveld of het vastgestelde peil. Wie zijn terrein ophoogt, verandert daarmee niet automatisch zijn toegestane bouwhoogte — hoe dat wordt gemeten staat in de regels van het omgevingsplan
- Waterdichtheid. Houd de bovenkant van de begane grondvloer bij voorkeur enkele decimeters boven het aansluitende maaiveld, zodat regenwater van de gevel af loopt en niet naar binnen
- Afschot van het terrein. Leg bestrating altijd op afschot van de gevel af, in de orde van 1 tot 2 procent, en houd de bovenkant van de bestrating onder de dorpels
- Vorstvrije aanleg. Funderingen en leidingen worden gerekend vanaf maaiveld; in Nederland wordt voor vorstvrije aanleg meestal minimaal 60 cm onder maaiveld aangehouden
- Ontgraving en aanvulling. Bij ophogen van het maaiveld ontstaat extra belasting op de ondergrond, wat zetting van de omliggende grond kan veroorzaken
Gerelateerde termen
- NAP
- Meterpeil
- Afschot
- Vorstgrens
- Zetting
- Aanleghoogte
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
