Een hogel (ook kruisbloemblad of Duits: Krabbe) is een gebeeldhouwd sierelement uit de gotiek in de vorm van een naar buiten krullend blad of knop. Hogels staan op regelmatige afstand langs de schuine kanten van gotische onderdelen en geven die een levendig, gekarteld silhouet.
Inhoudsopgave
Waar zitten hogels?
- Fialen en pinakels — de slanke, spitse torentjes op steunberen
- Wimbergen — de driehoekige puntgevels boven vensters en portalen
- Torenspitsen — langs de ribben omhoog naar de top
- Kruisbloemen — de hogel is verwant aan de kruisbloem die vaak de top bekroont
Vorm en betekenis
De hogel is meestal ontleend aan plantaardige vormen: een opkrullend blad, een uitlopende knop of een gebogen loof. In de vroege gotiek zijn de vormen sober; in de late gotiek worden ze rijker en grilliger. De hogel is een puur decoratief motief dat het opgaande, hemelwaartse karakter van de gotiek benadrukt.
Toepassing
- Gotische kerken en kathedralen — als versiering van steunberen, gevels en torens
- Neogotiek — teruggrijpend op de middeleeuwse vormentaal
- Restauratie — verweerde hogels worden door natuursteenhouwers nagehakt
Gerelateerde termen
- Gotiek
- Fiaal
- Pinakel
- Kruisbloem
- Neogotiek
- Ornament
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
