Hollands classicisme is de bouwstijl die in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden opkwam rond het tweede kwart van de zeventiende eeuw. Kenmerkend zijn strakke, symmetrische gevels met klassieke elementen — pilasters, een fronton en zuilorden — maar uitgevoerd soberder en vaker in baksteen dan de Italiaanse voorbeelden. De stijl staat ook bekend als het Hollands of Noord-Nederlands classicisme.
Kenmerken
- Symmetrie en heldere verhoudingen — de gevel is opgebouwd volgens klassieke, meetkundige verhoudingen
- Pilasters en kolossale orde — verticale pilasters lopen soms over meerdere verdiepingen (de kolossale orde)
- Fronton en lijstwerk — een driehoekig fronton boven de ingang of de middenpartij
- Baksteen met natuurstenen accenten — banden, lijsten en hoekstenen in natuursteen
- Soberheid — weinig overdadige versiering, in tegenstelling tot de barok
Toepassing
De stijl werd toegepast op grachtenpanden, stadhuizen, kerken en buitenplaatsen. Bekende namen die met deze stijl worden verbonden zijn architecten als Jacob van Campen en Pieter Post; het Paleis op de Dam (voormalig stadhuis van Amsterdam) geldt als een schoolvoorbeeld. Bij restauratie van zulke panden zijn de oorspronkelijke verhoudingen, de raamindeling en het natuurstenen lijstwerk bepalend voor het beeld.
Gerelateerde termen
- Bouwstijl
- Pilaster
- Fronton
- Kolossale orde
- Renaissance
- Barok
- Lijstgevel
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
