Horror vacui is Latijn voor “angst voor de leegte” en beschrijft de neiging om elk beschikbaar oppervlak volledig te vullen met ornamenten, patronen of detaillering, zodat er nauwelijks lege vlakken overblijven. De term komt uit de kunst- en architectuurgeschiedenis en staat lijnrecht tegenover het minimalisme, waarin de lege ruimte juist als kwaliteit geldt.
In de bouwkunst zie je horror vacui vooral terug in rijk gedecoreerde stijlen, waar gevels, gewelven en interieurs van boven tot onder zijn bewerkt met ornament.
Toepassing en herkenning
- Bouwstijlen — kenmerkend voor onder meer de barok, de Moorse bouwkunst en delen van de art nouveau en jugendstil
- Gevels — geen glad muurvlak, maar overal lijstwerk, festoenen, cartouches en reliëf
- Interieurs — plafonds, wanden en zuilen vol stucwerk, schilderwerk en snijwerk
- Tegel- en pleisterwerk — herhalende motieven die het hele vlak bedekken, zoals bij azulejo’s of arabesken
Het begrip is beschrijvend, niet per se een oordeel: voor sommige stijlen is de volledige vulling juist het doel. Als tegenhanger geldt het principe “less is more” uit het modernisme, waarbij de rustige, lege wand centraal staat.
Gerelateerde termen
- Ornament
- Barok
- Art nouveau
- Minimalisme
- Arabesk
- Reliëf
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
