Keileem is een dichte, ongesorteerde grondsoort die tijdens de ijstijden door het landijs is afgezet. Het bestaat uit een mengsel van klei, zand, grind en soms grote stenen (“keien”, vandaar de naam) die dicht op elkaar zijn samengeperst. Keileem is daardoor vast, hard en slecht waterdoorlatend.
Eigenschappen
- Ongesorteerd — fijne en grove delen zitten kriskras door elkaar, in tegenstelling tot gesorteerd zand of klei uit stromend water
- Dicht en vast — samengeperst door het gewicht van het ijs, waardoor het goed draagkrachtig is
- Slecht doorlatend — de kleifractie maakt keileem vrijwel waterdicht, zodat hij als natuurlijke waterremmende laag werkt
In Nederland komt keileem vooral voor in het noorden en oosten (onder meer in Drenthe en op de Utrechtse Heuvelrug), afgezet in het Saalien.
Toepassing en betekenis in de bouw
- Draagkrachtige laag — door de vastheid vormt keileem een goede funderingsbodem
- Waterremmende laag — belangrijk voor de grondwaterstand en bij het ontwerpen van kelders en bemaling
- Grondwaterschijnspiegel — op keileem kan regenwater blijven staan, wat plaatselijk hoge (schijn)grondwaterstanden geeft
Aandachtspunten
- Laat de bodemopbouw altijd vaststellen met grondonderzoek (sondering/boring); de dikte en diepte van keileem verschillen sterk per locatie
- Bij graafwerk in keileem: het is hard en taai, en de slechte doorlatendheid kan tot wateroverlast in de bouwput leiden
Gerelateerde termen
- Grondsoort
- Grondmechanica
- Bodemonderzoek
- Fundering
- Grondwaterstand
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
