Kleuronderzoek — ook kleurhistorisch onderzoek genoemd — is het onderzoek naar de opeenvolgende kleuren en afwerkingen die een gebouw of interieur in de loop van de tijd heeft gehad. Het doel is vast te stellen hoe een gevel, kozijn, deur of interieur er in een bepaalde periode uitzag, zodat bij restauratie een onderbouwde keuze gemaakt kan worden in plaats van een smaakkeuze.
Inhoudsopgave
Hoe het werkt
- Verkenning — bepalen welke onderdelen origineel zijn en waar nog oude verflagen te verwachten zijn (achter latten, in sponningen, achter later aangebrachte delen)
- Kleurentrapjes — op geselecteerde plekken worden met een scalpel venstertjes uitgeschraapt waarin alle lagen naast elkaar zichtbaar worden
- Vastleggen — per laag worden kleur, glansgraad en toestand beschreven en met een kleurenwaaier gecodeerd
- Monsters en analyse — kleine monsters worden ingebed en in dwarsdoorsnede onder de microscoop bekeken; zo zijn ook grondlagen, vernislagen en pigmenten te herkennen
- Rapportage — een advies met de bevindingen per bouwdeel en een voorstel voor de kleurstelling
Toepassing
- Restauratieplannen — onderbouwing voor de kleurkeuze van gevel, kozijnen en interieur
- Vergunningaanvraag — bij beschermde monumenten vragen gemeente en monumentencommissie vaak om onderzoek voordat een kleur wordt goedgekeurd
- Bouwhistorie — de laagopbouw laat verbouwingen, vervangingen en toegevoegde onderdelen zien
- Interieurs — muurschilderingen, sjabloonwerk en marmerimitaties komen bij dit onderzoek vaak aan het licht
Aandachtspunten
- Onderzoek vóór het schilderwerk plannen — als de schilder eenmaal begonnen is met afbranden of schuren, is het bewijs weg
- Verkleuring meewegen — olieverf vergeelt en vervuilt; de kleur die je in het trapje ziet, is bijna nooit exact de oorspronkelijke kleur
- Niet elke oude laag is de “juiste” laag — de keuze voor een restauratieperiode is een beleidskeuze; het onderzoek levert de feiten, niet het besluit
- Kosten — verkennend onderzoek met een paar trapjes is relatief beperkt; uitgebreid onderzoek met monstername en laboratoriumanalyse loopt op met het aantal bouwdelen. Vraag altijd een offerte op basis van een duidelijke onderzoeksvraag
Gerelateerde termen
- Kleurentrapje
- Bouwhistorie
- Monument
- Restauratie
- Pigment
- Muurverfsoorten
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
