Wat is mozaïek?

Mozaïek is een vlak- of wandversiering die is samengesteld uit veel kleine, meestal vierkante steentjes — tesserae — die in een mortel- of lijmbed naast elkaar worden gezet. De steentjes zijn van natuursteen, gebakken klei, glas of geglazuurde keramiek; de voegen ertussen maken het beeld mee.

Mozaïek is een van de oudste bouwkundige afwerkingen: het is bekend uit de Griekse en Romeinse oudheid en beleefde in de vroegchristelijke en Byzantijnse bouwkunst een hoogtepunt met verguld glasmozaïek in koepels en apsissen.

Soorten

  • Vloermozaïek — meestal natuursteen: hard, slijtvast en met een gesloten oppervlak
  • Wandmozaïek — vaker glas of keramiek, ook in kleuren die op de vloer te kwetsbaar zouden zijn
  • Glasmozaïek met bladgoud — een goudlaagje tussen twee glaslagen, gebruikt in kerken en representatieve ruimten
  • Netmozaïek — moderne uitvoering waarbij de steentjes op matten van meestal 300 × 300 mm zijn voorgelijmd, zodat je hele vellen tegelijk zet

Toepassing

Mozaïek is voor de doe-het-zelver goed werkbaar als je met matten werkt. Let op deze punten:

  • Ondergrond. Vlak, droog, stabiel en stofvrij. Oneffenheden tekenen zich bij kleine steentjes direct af; egaliseer eerst
  • Lijm. Gebruik een flexibele tegellijm die geschikt is voor het formaat en de ondergrond. Onder glasmozaïek is witte lijm bijna altijd nodig, omdat grijze lijm door het glas heen kleurt
  • Natte ruimten. In een douche hoort onder het mozaïek een waterdichte laag (kimband en afdichtingsmembraan). Mozaïekwerk zelf is niet waterdicht; de voeg is dat evenmin
  • Voegen. Kies bij een douchevloer of werkblad epoxyvoeg: die is dicht en goed te reinigen. Bedenk wel dat het aandeel voeg bij mozaïek groot is — reken op meer voegmiddel per m² dan bij gewone tegels
  • Snijden. Rechte sneden maak je door de mat door te knippen; losse steentjes vraag je met een mozaïektang of een natzaag op maat
  • Antislip. Juist doordat er veel voeg is, geeft mozaïek op een douchevloer relatief veel grip. Dat is een van de redenen dat het daar zo vaak wordt toegepast

Gerelateerde termen

  • Mozaïektang
  • Tegelwerk
  • Natuursteen
  • Ornament
  • Moorse revival

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.