Mozaïek is een vlak- of wandversiering die is samengesteld uit veel kleine, meestal vierkante steentjes — tesserae — die in een mortel- of lijmbed naast elkaar worden gezet. De steentjes zijn van natuursteen, gebakken klei, glas of geglazuurde keramiek; de voegen ertussen maken het beeld mee.
Mozaïek is een van de oudste bouwkundige afwerkingen: het is bekend uit de Griekse en Romeinse oudheid en beleefde in de vroegchristelijke en Byzantijnse bouwkunst een hoogtepunt met verguld glasmozaïek in koepels en apsissen.
Soorten
- Vloermozaïek — meestal natuursteen: hard, slijtvast en met een gesloten oppervlak
- Wandmozaïek — vaker glas of keramiek, ook in kleuren die op de vloer te kwetsbaar zouden zijn
- Glasmozaïek met bladgoud — een goudlaagje tussen twee glaslagen, gebruikt in kerken en representatieve ruimten
- Netmozaïek — moderne uitvoering waarbij de steentjes op matten van meestal 300 × 300 mm zijn voorgelijmd, zodat je hele vellen tegelijk zet
Toepassing
Mozaïek is voor de doe-het-zelver goed werkbaar als je met matten werkt. Let op deze punten:
- Ondergrond. Vlak, droog, stabiel en stofvrij. Oneffenheden tekenen zich bij kleine steentjes direct af; egaliseer eerst
- Lijm. Gebruik een flexibele tegellijm die geschikt is voor het formaat en de ondergrond. Onder glasmozaïek is witte lijm bijna altijd nodig, omdat grijze lijm door het glas heen kleurt
- Natte ruimten. In een douche hoort onder het mozaïek een waterdichte laag (kimband en afdichtingsmembraan). Mozaïekwerk zelf is niet waterdicht; de voeg is dat evenmin
- Voegen. Kies bij een douchevloer of werkblad epoxyvoeg: die is dicht en goed te reinigen. Bedenk wel dat het aandeel voeg bij mozaïek groot is — reken op meer voegmiddel per m² dan bij gewone tegels
- Snijden. Rechte sneden maak je door de mat door te knippen; losse steentjes vraag je met een mozaïektang of een natzaag op maat
- Antislip. Juist doordat er veel voeg is, geeft mozaïek op een douchevloer relatief veel grip. Dat is een van de redenen dat het daar zo vaak wordt toegepast
Gerelateerde termen
- Mozaïektang
- Tegelwerk
- Natuursteen
- Ornament
- Moorse revival
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
