Natuursteenonderhoud is het geheel van reinigen, beschermen en licht herstellen waarmee natuursteen mooi en gaaf blijft. De kern van het vak is dat elke steensoort anders reageert: wat marmer redt, kan hardsteen beschadigen, en omgekeerd.
Eerst: kalkhoudend of niet?
Dit onderscheid bepaalt vrijwel alles.
- Kalkhoudende steen — marmer, kalksteen, travertijn en Belgisch hardsteen. Deze soorten worden aangetast door zuur. Azijn, citroenzuur, ontkalker, cementsluierverwijderaar en veel sanitairreinigers vreten de polijstlaag weg en laten doffe vlekken achter
- Silicaatgebonden steen — graniet, kwartsiet, leisteen en de meeste zandstenen. Deze verdragen zuur beter, maar zijn gevoeliger voor sterk alkalische middelen en soms voor vlekvorming door olie
Bij twijfel: test elk middel eerst op een onopvallende plek en spoel altijd na.
| Kalkhoudend: marmer, kalksteen, travertijn, Belgisch hardsteen | Aangetast door zuur: azijn, citroenzuur, ontkalker, cementsluierverwijderaar en veel sanitairreinigers geven doffe vlekken |
|---|---|
| Silicaatgebonden: graniet, kwartsiet, leisteen, de meeste zandstenen | Verdraagt zuur beter, maar gevoeliger voor sterk alkalische middelen en soms voor vlekvorming door olie |
Reinigen
- Dagelijks binnen: stofvrij maken en dweilen met schoon water of een pH-neutrale steenreiniger. Geen allesreiniger met zeep — die laat een film achter die vuil vasthoudt
- Buiten: borstelen met water en een zachte borstel. Een hogedrukreiniger kan zachte steen, verweerde zandsteen en vooral voegen onherstelbaar beschadigen; werk hoogstens op lage druk met een brede sproeier en ruime afstand
- Groene aanslag verwijder je met een groenaanslagreiniger op basis van quaternaire ammoniumverbindingen; laat inwerken en spoel niet meteen af
- Roestvlekken en olievlekken vragen een pastavormige compres die de vlek uit de steen zuigt. Schuren maakt het meestal erger
Beschermen
- Impregneren (hydrofoberen) laat de steen ademen maar stoot water en vuil af. Het is de gangbare bescherming voor werkbladen, vloeren en gevels. De werking loopt terug: reken op een herbehandeling om de paar jaar bij zwaar belaste vloeren en werkbladen, en met langere tussenpozen bij gevels
- Coatings die een film vormen zijn vrijwel altijd een slecht idee op gevels: er blijft vocht achter, en dat geeft bij vorst schade
- Was of olie past bij een geoliede leisteen- of zandsteenvloer, niet bij gepolijst marmer
Aandachtspunten
- Strooizout is de grootste vijand van hardstenen dorpels en traptreden. Gebruik in plaats daarvan zand of grit
- Zet een gevelreiniging nooit in zonder proefvlak. Vraag de uitvoerder om meerdere proefvlakken van ongeveer een halve vierkante meter
- Herstel het voegwerk vóór de reiniging, niet erna; anders spoel je vocht de constructie in
- Schaduwzijden en noordgevels vervuilen sneller met algen omdat ze langer nat blijven. Meer regelmaat helpt daar meer dan een zwaarder middel
Gerelateerde termen
- Hardsteen
- Marmer
- Graniet
- Kalksteen
- Hydrofoberen
- Natuursteenbewerkingen
- Natuursteen vervangen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
