Olivinezand is een straalmiddel van gebroken en gezeefd olivijngesteente, dat onder hoge druk wordt gebruikt om gevels, vloeren en coatinglagen te reinigen. Olivijn is een groengekleurd magnesium-ijzersilicaat; de naam komt via het Duitse Olivin van het Latijnse oliva (olijf), naar de olijfgroene kleur van het mineraal.
Waarom olivijn als straalmiddel
Het belangrijkste kenmerk is dat olivijn geen vrij kristallijn silica bevat. Het Arbobesluit (artikel 4.61) verbiedt stralen met een middel dat meer dan 1% kwarts of een andere vorm van vrij kristallijn siliciumdioxide bevat, vanwege het risico op silicose (stoflongen). Olivijn is een magnesium-ijzersilicaat en valt niet onder dat verbod; het wordt daarom veel gebruikt als vervanger van klassiek straalzand. Verder is olivijn hard genoeg om vuil, verf en coatings los te maken, maar minder agressief dan bijvoorbeeld staalgrit.
> Ook zonder kwarts blijft stralen stoffig en luidruchtig werk. Adembescherming, oogbescherming en gehoorbescherming zijn verplicht, en bij gevelwerk hoort een afscherming van de omgeving.
Toepassing
- Gevelreiniging — verwijderen van vervuiling, algen, verfresten en oude coatings
- Vloerreiniging — het opruwen of ontdoen van vloeren met een coating- of epoxylaag
- Voorbehandeling — een geschuurd of gestraald oppervlak hecht beter voor een nieuwe verf- of coatinglaag
- Nevelstralen — het zand wordt aan de waterstraal toegevoegd, waardoor er nauwelijks stof vrijkomt en de belasting van de omgeving beperkt blijft
De korrelgrootte bepaalt de agressiviteit: een fijne korrel geeft een zachte reiniging van kwetsbaar metselwerk of natuursteen, een grovere korrel is bedoeld voor hardnekkige coatings op beton of staal.
Aandachtspunten
- Test altijd eerst op een proefvlak — oud, zacht metselwerk en gebakken pannen kunnen door stralen hun bakhuid verliezen en daarna sneller vervuilen en vocht opnemen
- Stel de druk zo laag mogelijk in die het gewenste resultaat nog geeft
- Vang het straalgruis op — het bevat de resten van de verwijderde laag en kan als verontreinigd afval moeten worden afgevoerd
- Bij monumenten geldt vrijwel altijd dat stralen alleen na overleg met de gemeente of monumentenwacht mag
Gerelateerde termen
- Stralen
- Gritstralen
- Gevelreiniging
- Hydrofoberen
- Voegwerk herstellen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
