Onderhoud is het geheel aan werkzaamheden waarmee een gebouw of bouwdeel in de gewenste conditie wordt gehouden, zodat het zijn functie blijft vervullen en de levensduur wordt gehaald. Onderhoud is dus iets anders dan renovatie: bij onderhoud herstel je de bestaande situatie, bij renovatie verbeter je die.
Soorten onderhoud
- Dagelijks of klein onderhoud — kleine, terugkerende ingrepen: een lekkende kraan, een klemmende deur, een losse dakpan
- Planmatig onderhoud — periodiek terugkerende cycli die je vooruit kunt plannen, zoals buitenschilderwerk of het vervangen van kitvoegen
- Groot onderhoud — vervanging van een compleet bouwdeel aan het einde van zijn levensduur, bijvoorbeeld de dakbedekking of de cv-ketel
- Correctief onderhoud — herstel nadat er iets kapot is gegaan; meestal de duurste variant
- Achterstallig onderhoud — uitgesteld werk dat inmiddels gevolgschade veroorzaakt
Toepassing: het onderhoudsplan
Voor woningcorporaties, VvE’s en gebouwbeheerders is een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) het standaardinstrument. Daarin staat per bouwdeel wanneer welk werk aan de beurt is en wat het kost. De conditie van bouwdelen wordt daarbij vaak vastgelegd volgens NEN 2767, die de bouwkundige toestand uitdrukt op een schaal van conditie 1 (uitstekend) tot conditie 6 (zeer slecht).
Voor een VvE is een actueel MJOP bovendien de basis van de wettelijk verplichte reservering voor groot onderhoud.
Indicatieve onderhoudscycli
| Bouwdeel | Gangbare cyclus |
|---|---|
| Buitenschilderwerk hout | 4-7 jaar, afhankelijk van oriëntatie en ondergrond |
| Kitvoegen buiten | 10-15 jaar |
| Bitumineuze dakbedekking | 20-30 jaar tot vervanging |
| Voegwerk gevel | 30-50 jaar, sterk afhankelijk van ligging |
| Cv-ketel | Jaarlijkse controle, vervanging na circa 15-20 jaar |
Deze cycli zijn richtlijnen; de werkelijke termijn hangt af van ligging, weersbelasting en de kwaliteit van de vorige uitvoering.
Vuistregels
- Inspecteer twee keer per jaar — voor en na de winter, met aandacht voor goten, kitranden, dakranden en houtwerk op het zuidwesten
- Werk aan de weerzijde eerst — de zuidwestgevel verweert het snelst en bepaalt vaak de hele schildercyclus
- Reserveer structureel — een veelgebruikte vuistregel voor eigenaren is jaarlijks ongeveer 1% van de herbouwwaarde opzij zetten voor onderhoud
- Stel niet uit — schilderwerk dat één cyclus wordt overgeslagen vraagt bij de volgende beurt vaak houtrotherstel, wat de kosten fors verhoogt
Gerelateerde termen
- Meerjarenonderhoudsplan (MJOP)
- NEN 2767
- Achterstallig onderhoud
- Renovatie
- Bouwkundige keuring
- Levensduur
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
