Wat is overstroom?
Overstroom is een elektrische stroom die groter is dan de stroom die een leiding of apparaat mag voeren. In een woninginstallatie met een groep van 16 ampère is elke stroom boven die 16 A overstroom. Verwar het niet met overspanning: daarbij is de spánning te hoog, niet de stroom.
Overstroom is gevaarlijk omdat een geleider warm wordt naarmate er meer stroom doorheen loopt. Wordt de warmteontwikkeling groter dan de kabel kan afvoeren, dan verweekt de isolatie — met kortsluiting of brand als gevolg.
Twee oorzaken
- Overbelasting. Er wordt simpelweg te veel vermogen op één groep aangesloten. De stroom loopt betrekkelijk langzaam op tot boven de toelaatbare waarde. Een groep van 16 A bij 230 V kan grofweg 3.600 watt leveren; een waterkoker, een föhn en een stofzuiger tegelijk zitten daar al tegenaan.
- Kortsluiting. Een directe verbinding tussen fase en nul of tussen fase en aarde. De stroom springt in een fractie van een seconde naar een veelvoud van de nominale waarde.
Waarmee wordt beveiligd
- De installatieautomaat (in de volksmond “de stop” of “automaat”) beveiligt tegen beide. Hij heeft een thermische werking die traag reageert op overbelasting en een magnetische werking die vrijwel onmiddellijk uitschakelt bij kortsluiting. Op de automaat staat een letter en een getal, bijvoorbeeld B16 of C16: het getal is de nominale stroom, de letter de snelheid van het magnetische deel.
- De smeltveiligheid (patroon) doet in oudere installaties hetzelfde werk.
- De aardlekschakelaar beveiligt níet tegen overstroom. Die reageert op lekstroom naar aarde en beschermt personen tegen elektrocutie. Het zijn dus twee verschillende beveiligingen met twee verschillende taken.
| Installatieautomaat | Beveiligt tegen overbelasting (thermisch, traag) en kortsluiting (magnetisch, vrijwel onmiddellijk) |
|---|---|
| Smeltveiligheid (patroon) | Doet in oudere installaties hetzelfde werk als de installatieautomaat |
| Aardlekschakelaar | Beveiligt niet tegen overstroom; reageert op lekstroom naar aarde en beschermt personen tegen elektrocutie |
Praktisch
- De beveiliging hoort bij de kabel, niet bij het apparaat. Een zwaardere automaat plaatsen op een bestaande dunne leiding heft de beveiliging feitelijk op. Dat is een van de gevaarlijkste fouten in een woninginstallatie.
- Slaat een groep herhaaldelijk af, zoek de oorzaak. Herhaald inschakelen zonder de oorzaak weg te nemen betekent dat de leiding steeds opnieuw wordt overbelast.
- Verdeel zware verbruikers. Wasmachine, droger, oven en inductiekookplaat verdienen elk een eigen groep.
- Werk aan de installatie volgens NEN 1010, de norm voor laagspanningsinstallaties in Nederland, en laat het aanpassen van de groepenkast over aan een erkend installateur.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
