Wat is profielstaal?
Profielstaal is staal dat in de fabriek tot een vaste, gestandaardiseerde doorsnede is gewalst of gevormd. Door het materiaal te concentreren waar de spanningen het hoogst zijn — in de flenzen, ver van het zwaartepunt — levert een profiel veel meer draagvermogen per kilo staal dan een massieve staaf. Dat principe maakt profielstaal tot de basis van vrijwel elke stalen draagconstructie.
De gangbare profielen
| Profiel | Vorm | Typische toepassing |
|---|---|---|
| IPE | I-vorm, smalle flenzen | Vloer- en dakliggers; het standaard buigprofiel |
| HEA / HEB / HEM | H-vorm, brede flenzen | Kolommen en zwaarder belaste liggers; HEB is zwaarder dan HEA |
| UNP / UPE | U-vorm | Randliggers, trapbomen, omranding van sparingen |
| L (hoekstaal) | Gelijk- of ongelijkzijdige hoek | Verbindingen, opleggingen, steunhoeken voor metselwerk |
| Koker (SHS/RHS/CHS) | Vierkant, rechthoekig, rond | Kolommen en spanten; goed bestand tegen wringing, mooi in het zicht |
| T-profiel en strip | T-vorm, plat | Kleine ondersteuningen en verbindingen |
Daarnaast bestaat koudgevormd staal: dunne plaat die tot C-, Z- of hoedprofiel wordt geprofileerd, gebruikt voor gordingen, wandregels en lichte draagconstructies.
Staalsoort en kwaliteit
Constructieprofielen worden meestal geleverd in S235 of S355 volgens NEN-EN 10025. Het getal is de karakteristieke vloeigrens in N/mm²: S355 kan bij dezelfde doorsnede meer opnemen, wat vaak een slanker profiel oplevert. De letter- en cijfertoevoeging erachter (bijvoorbeeld JR, J0, J2) zegt iets over de kerfslagtaaiheid, en dus over het gedrag bij lage temperatuur.
Praktijkpunten
- Doorbuiging bepaalt vaak de maat, niet de sterkte. Voor een vloerligger in een woning wordt meestal een doorbuigingseis in de orde van l/250 tot l/300 aangehouden; die eis is doorgaans maatgevend boven de sterkte.
- Oplegging. Een stalen ligger op metselwerk heeft een oplegplaat of oplegblok nodig; de plaatselijke druk onder de flens is anders te hoog.
- Brandwerendheid. Onbeschermd staal verliest bij oplopende temperatuur snel sterkte. Waar brandwerendheid geëist wordt, is een coating, beplating of vulling nodig.
- Corrosie. Buiten of in vochtige ruimten: thermisch verzinken of een gesloten conserveringssysteem. Let op condens bij koudebruggen.
- Bestellen. Geef altijd profiel, staalsoort, lengte en de gewenste bewerkingen door (gaten, schetsplaten, afschuiningen); achteraf boren in een gemonteerde ligger is bewerkelijk.
Profielstaal bestellen: wat geef je door?
- Profiel en lengte: Altijd doorgeven bij de bestelling; de profielkeuze laat je door een constructeur bepalen.
- Staalsoort: Meestal S235 of S355 volgens NEN-EN 10025.
- Bewerkingen: Gaten, schetsplaten en afschuiningen vooraf opgeven; achteraf boren in een gemonteerde ligger is bewerkelijk.
Laat de profielkeuze altijd door een constructeur bepalen. Een ligger die een draagmuur vervangt, vraagt naast de profielmaat ook een controle van de oplegging, de stabiliteit en de fundering eronder.
Gerelateerde termen
- Ligger
- H-profiel
- I-profiel
- Gewalste ligger
- Koudgevormd staal
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
