Wat is raapwerk?
Raapwerk is de eerste, grove laag specie op ruw metselwerk of beton, die als vlakke en hechtende ondergrond dient voor de afwerklaag. De laag zelf heet ook raaplaag; het aanbrengen ervan heet berapen. Raapwerk is dus geen eindresultaat maar een tussenlaag, bedoeld om de wand in orde te brengen voordat er gestuct, gepleisterd of gesausd wordt.
Wat de raaplaag doet
- Oneffenheden en open voegen vullen, zodat de afwerklaag overal even dik kan blijven.
- Het zuiggedrag egaliseren. Metselwerk zuigt per steen en per voeg verschillend. Een afwerklaag die plaatselijk te snel water verliest, brandt uit en verkleurt of scheurt.
- Hechting geven. Een bewust ruw gelaten of opgekamd raapoppervlak biedt houvast aan de volgende laag.
- De wand vlak en te lood brengen. Dat is de enige laag waarin dat nog economisch kan: de afwerklaag is daar te dun voor.
Keuze van de mortel
| Ondergrond | Passende mortel | Reden |
|---|---|---|
| Oud, dampopen metselwerk | Kalkmortel of kalkrijke mortel | Blijft zacht en dampopen, beweegt mee met het metselwerk |
| Modern metselwerk en beton | Cementgebonden mortel | Sterker en minder gevoelig voor vocht |
| Vochtbelaste plekken, kelder, buitengevel | Cementgebonden of speciale saneermortel | Bestand tegen aanhoudend vocht |
Een harde cementpleister op zacht historisch metselwerk is een klassieke fout. De pleister is sterker en stijver dan de steen, sluit de damp af en drukt het vocht en het zout in de steen, met afbladderende voegen en verpoederende bakstenen als gevolg.
Opbouw en uitvoering
- Ondergrond ontstoffen en losse delen verwijderen.
- Voorbevochtigen of voorstrijken, afgestemd op hoe sterk de ondergrond zuigt.
- Mortel opzetten met de troffel of de spuitmachine.
- Afreien met de reilat, zodat de laag op dikte en globaal vlak komt.
- Vlakken met de raapspaan en het oppervlak ruw laten of opkammen.
- Laten uitharden voordat de afwerklaag komt.
Een dikke raaplaag wordt in twee gangen aangebracht, nat in nat of met een tussenpauze, omdat een te dikke laag in één keer krimpt en scheurt. Werk niet bij vorst: bevriezende specie verliest blijvend sterkte en hechting.
Gerelateerde termen
- Berapen
- Raaplaag
- Raapspaan
- Pleisterlaag
- Stucwerk
- Voorstrijkmiddel
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
