Wat is redundantie?
Redundantie in een draagconstructie is de aanwezigheid van meer draagwegen dan strikt nodig voor het evenwicht: de constructie is statisch onbepaald, zodat bij uitval van één element de krachten zich kunnen herverdelen langs een alternatieve draagweg. Redundantie is een van de middelen om robuustheid te bereiken, niet hetzelfde als robuustheid zelf.
Robuustheid en voortschrijdende instorting
Een constructie is robuust als zij het voortschrijden van bezwijken kan voorkomen of aanzienlijk beperken door herverdeling van inwendige krachten bij lokaal bezwijken of bij een substantiële afname van de weerstand op één plaats.
Het grondbeginsel achter de Eurocode is dat een constructie zó wordt ontworpen dat zij bij een buitengewone gebeurtenis niet in een mate wordt beschadigd die onevenredig is aan de oorspronkelijke oorzaak. De historische aanleiding voor deze regelgeving is de instorting van de flat Ronan Point in 1968, waarbij een gasexplosie op één verdieping een hele hoek van het gebouw meenam.
Het Eurocode-kader
De buitengewone belastingen staan in NEN-EN 1991-1-7. De gevolgklassen CC1, CC2 en CC3 zijn opgezet in EN 1990 bijlage B; EN 1991-1-7 bijlage A werkt ze uit voor gebouwen en splitst CC2 in CC2a en CC2b.
| Gevolgklasse | Wat er wordt gevraagd |
|---|---|
| CC1 | Geen bijzondere beschouwing van buitengewone belastingen. Volstaan met de robuustheids- en stabiliteitsregels uit de Eurocodes zelf |
| CC2a | Effectieve horizontale trekbanden, of effectieve verankering van vloeren aan wanden |
| CC2b | Horizontale én verticale trekbanden. Alternatief: aantonen dat bij het wegdenken van een kolom of wandstrook de schade binnen grenzen blijft. Lukt dat niet, dan moet dat element als sleutelelement worden ontworpen |
| CC3 | Systematische risicoanalyse voor zowel voorziene als onvoorziene gebeurtenissen, zo nodig met verfijnde methoden zoals dynamische analyse en niet-lineaire modellen |
Trekbanden dienen om kolommen en wandelementen aan de constructie te koppelen, zodat een lokaal verlies niet meteen een vrij hangend of vrij vallend deel oplevert.
Let op: twee soorten gevolgklassen
Dit is een veelvoorkomende verwarring op de bouwplaats en in vergaderingen. De Eurocode-gevolgklassen CC1, CC2 en CC3 zijn iets anders dan de gevolgklassen 1, 2 en 3 van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). De Eurocode-klassen gaan over constructief ontwerp bij buitengewone belastingen, de Wkb-klassen over het borgingsstelsel en het toezicht op de bouw. Zet die twee niet gelijk en vraag bij twijfel expliciet welke van de twee iemand bedoelt.
Welke editie geldt
Bovenstaande beschrijft de systematiek van de editie van EN 1991-1-7 uit 2011. In het kader van de tweede generatie Eurocodes is in 2025 een nieuwe editie van EN 1991-1-7 gepubliceerd. Controleer bij een concreet project dus altijd welke editie in de contractstukken en in de nationale bijlage van toepassing is verklaard.
Gerelateerde termen
- Robuustheid
- Statisch onbepaald
- Draagconstructie
- Eurocode
- Sleutelelement
- Trekband
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
