Wat is reeleger?

Reeleger is bij natuursteen een gebrek in de vorm van kleine, niet doorgaande scheurtjes in de steen. De term komt voor in de Nederlandse bestekstermen voor natuursteen en wordt dus gebruikt om vast te leggen welke gebreken in geleverde steen niet acceptabel zijn.

Hoe reeleger ontstaat

Reeleger kan ontstaan wanneer de steen in de groeve met explosieven wordt losgemaakt. De schokgolf van een ontploffing kan fijne scheurtjes in het blok veroorzaken die aan de buitenkant nauwelijks zichtbaar zijn. Moderne blokwinning gebeurt daarom zo veel mogelijk door gecontroleerd splijten of zagen, maar bij steen van onbekende herkomst blijft het een aandachtspunt.

Een oud Nederlands vakboek voor metselaars beschrijft reeleger als een gebrek in Bentheimer zandsteen: fijne, bijna onmerkbare barsten die schuin en dwars door de draad van de steen lopen, waardoor zelfs zware blokken bij een lichte klap uit elkaar kunnen vallen. Soms werden ook kleine scheurtjes in baksteen reeleger genoemd.

Waarom het ertoe doet

Het verraderlijke aan reeleger is dat de scheurtjes niet doorgaan: de steen lijkt heel, maar mist samenhang. Dat merk je vaak pas tijdens het bewerken, bij het stellen of later, wanneer vocht en vorst de scheurtjes verder openwerken.

Toepassing in de praktijk

• Neem het op in het bestek. Leg vast dat natuursteen vrij moet zijn van reeleger en andere gebreken, en hoe keuring en afkeuring verlopen.
• Keur bij levering. Bekijk blokken en platen op fijne lijnen die schuin door de steen lopen, vooral aan zaag- en breukvlakken.
• Let op bij restauratie. Bij het vervangen van historische zandsteen of kalksteen gaat het vaak om grote, dure blokken. Een blok met reeleger dat tijdens het hakken splijt, betekent opnieuw bestellen en vertraging.
• Vraag naar de herkomst. Informeer bij de leverancier naar groeve en winningsmethode.

Veelgemaakte fout

Elk haarscheurtje als reeleger bestempelen. Veel natuursteensoorten hebben van nature fijne aders of lijnen die geen constructief gebrek zijn. Twijfel je, laat dan een natuursteenspecialist beoordelen of het om een gebrek gaat.

Gerelateerde termen

• Natuursteenbewerkingen
• Natuursteen vervangen
• Natuursteenonderhoud
• Kalksteen
• Krimpscheur
• Restauratie

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.