Wat is rubbercement?

Rubbercement is een mortel waaraan rubber of latex is toegevoegd om hem elastischer te maken. Andere namen zijn elastische mortel en latexcement. De reden om hem te gebruiken is altijd dezelfde: de ondergrond beweegt, en een gewone, stijve cementmortel scheurt daar op.

Waarom elasticiteit nodig is

Cementmortel is sterk op druk en bijzonder onbuigzaam. Zolang de ondergrond stil ligt, is dat prima. Maar drie situaties zorgen voor beweging:

• Een houten vloer. Hout werkt met de luchtvochtigheid, en een vloer veert onder belasting. Een steenachtige vloerafwerking die er stijf op vastzit, laat los of scheurt.
• Vloerverwarming. Bij elke opwarming zet de vloer uit en bij afkoeling krimpt hij weer. Het verschil in uitzetting tussen dekvloer en tegel moet in de lijmlaag worden opgenomen.
• Twee materialen met verschillend gedrag. Beton en natuursteen zetten niet evenveel uit. Bij het stellen van dorpels, raamdorpels en dakranden op beton wordt daarom een elastische mortel gebruikt om dat verschil te overbruggen.

Toepassingen

• Steenachtige vloerafwerking — tegels, natuursteen — op een bestaande houten vloer.
• Vloeren met elektrische verwarmingsmatten of leidingen voor vloerverwarming.
• Egaliseren en vlakzetten van moeilijke ondergronden: hout, metaal, bestaande tegels, verwarmde vloeren.
• Het stellen van natuurstenen elementen op beton.

Hoe het vandaag heet

De moderne opvolger van rubbercement is de kunststofgemodificeerde mortel: een cementgebonden mortel waarin polymeren zijn toegevoegd. In de Europese norm voor tegellijmen, NEN-EN 12004, staat dat als klasse C2 (verbeterde cementlijm) met een vervormingsklasse volgens EN 12002:

• S1 — vervormbaar: doorbuiging ten minste 2,5 mm en minder dan 5 mm.
• S2 — sterk vervormbaar: doorbuiging ten minste 5 mm.

Vuistregel: S1 is het minimum boven vloerverwarming, S2 is aan te raden op hout en bij grootformaat tegels.

Praktische aandachtspunten

• Lijm repareert geen slappe vloer. Een houten vloer die doorveert, moet eerst stijver worden gemaakt — extra onderslagbalk, verzwaarde beplating of een dikkere ondervloer. Elastische lijm rekt mee, maar heeft zijn grens.
• Gebruik een ontkoppelingsmat bij tegels op hout. Die neemt de beweging op over het hele vlak, in plaats van die in de lijmnaad te laten hangen.
• Stook de vloerverwarming eerst op volgens het opstartprotocol en zet hem daarna uit vóór het tegelen. Tegelen op een warme vloer is een garantie voor scheuren.
• Volledige lijmbedekking. Kam de lijm in één richting en druk de tegel aan; holle plekken onder een tegel op een bewegende vloer worden altijd het beginpunt van de scheur.
• Kosten. Een zak van 25 kg flexibele, kunststofgemodificeerde tegellijm kost doorgaans enkele tientallen euro’s; het verschil met standaardlijm is klein ten opzichte van de kosten van opnieuw tegelen.

Gerelateerde termen

• PCC-mortel
• Kleefmortel
• Mortel
• Dunmortel
• Vloerverwarming

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.