Wat is schelpsteen?

Schelpsteen, ook klipsteen genoemd, is een natuursteen die wordt gewonnen uit verharde schelpformaties in de kuststrook van Suriname, onder meer rond Paramaribo en in Saramacca. Deze schelpformaties heten schelpritsen: langgerekte ruggen van schelpen die ooit als strandwallen zijn afgezet. Waar de schelpen door kalk aan elkaar zijn gekit en voldoende verhard, kunnen er blokken uit worden gezaagd.

Schelpsteen die hard en verkalkt genoeg is om als bouwsteen te dienen, is zeldzaam. Van de schelpritsen wordt daarom vooral het losse materiaal gebruikt: gebroken schelpen als halfverharding voor wegen en paden.

Toepassing

In Suriname werden de meeste huizen van oudsher van hout gebouwd. Voor verdedigingswerken en belangrijke gebouwen was steen nodig. Omdat bakstenen uit Europa moesten komen (vaak als ballast in schepen), werd schelpsteen gebruikt die ter plekke te vinden was.

Het bekendste voorbeeld is Fort Zeelandia in Paramaribo, waarvan de muren deels bestaan uit schelpsteen in combinatie met baksteen. Het fort is onderdeel van de historische binnenstad van Paramaribo, die op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat. Ook bij restauraties van het fort is schelpsteen toegepast.

Aandachtspunten bij schelpsteen:

• Poreus: schelpsteen neemt water op. Gebruik bij herstel een dampopene kalkmortel, geen harde cementmortel.
• Wisselende kwaliteit: de hardheid verschilt sterk per blok. Selecteer bij restauratie stenen die qua hardheid en uiterlijk aansluiten op het bestaande werk.
• Verwant materiaal: schelpsteen lijkt op andere schelpkalksteen zoals coquina, die in andere kustgebieden wordt gebruikt.

Gerelateerde termen

• Natuursteen
• Schelpkalk
• Kalksteen
• Halfverharding
• Kalkmortel

Bekijk onze bouwtekeningen op fredsbouwtekeningen.nl