Wat is scheluw?
Scheluw betekent in de bouwkunde: op onregelmatige wijze enigszins uit het platte vlak. Een scheluwe plank of deur is getordeerd: de vier hoeken liggen niet meer in één vlak. Leg je zo’n deur plat neer, dan wiebelt hij op twee diagonaal tegenover elkaar liggende hoeken.
Scheluwte ontstaat meestal door vocht of juist droogte. Hout krimpt en zwelt niet in alle richtingen even veel; als de ene kant van een plank natter of droger wordt dan de andere, of als de jaarringen ongunstig lopen, trekt het hout krom. Zo ontstaan scheluwe deuren, luiken en planken.
Scheluw kan ook bewust zijn uitgevoerd, om praktische of architectonische redenen:
- Scheluwe trap: een trap waarvan de treden niet evenwijdig aan elkaar liggen, doordat de trap bij het begin of einde draait.
- Scheluw dak: een dak waarvan de nok en de dakvoet niet in hetzelfde platte vlak liggen, bijvoorbeeld bij een dak dat tussen twee ongelijke gevels wordt gespannen.
Inhoudsopgave
Toepassing
Voor de klusser speelt scheluwte vooral bij hout. Tips:
- Herkennen: leg twee rechte latten haaks over beide uiteinden van een plank en kijk er van opzij langs. Lopen de latten niet evenwijdig, dan is de plank scheluw.
- Deuren: een licht scheluwe deur valt aan één hoek niet goed in de sponning. Vaak helpt een extra (derde) scharnier of het bijstellen van de sluitkom. Sterk scheluwe deuren zijn meestal niet meer recht te krijgen.
- Voorkomen: laat hout acclimatiseren in de ruimte waar het wordt verwerkt, en behandel het rondom, dus ook de boven- en onderkant van deuren. Een onbehandelde onderkant neemt vocht op en is een bekende oorzaak van kromtrekken.
- Houtkeuze: kwartiers gezaagd hout en gelamineerd hout zijn vormvaster dan dosse gezaagd massief hout.
Gerelateerde termen
- Werken van hout
- Kwartiers gezaagd
- Scheluwe trap
- Trap
- Dosse gezaagd
Bekijk onze bouwtekeningen op fredsbouwtekeningen.nl
