Wat is schoonmetselwerk?

Schoonmetselwerk, ook schoonwerk genoemd, is metselwerk dat zichtbaar blijft. Het wordt dus niet gestuct of bekleed. Daarom moet het uit onbeschadigde stenen bestaan en moeten het metselen en voegen zorgvuldig worden uitgevoerd. Het tegenovergestelde is vuilwerk: metselwerk dat later wordt afgewerkt of niet in het zicht komt, waarvoor minder mooie stenen mogen worden gebruikt.

Schoonmetselwerk komt vooral voor in gevels en schoorstenen, maar ook binnen, bijvoorbeeld in binnenmuren, schouwen, gewelven en stationshallen. Soms wordt geglazuurde baksteen gebruikt.

Toepassing

De uitstraling van schoonmetselwerk wordt bepaald door steen, metselverband en voeg. Aandachtspunten:

• Steenkeuze: gebruik voor buitengevels een steen die geschikt is voor de blootstelling. De Europese norm voor baksteen (NEN-EN 771-1) deelt stenen in naar vorstbestandheid (F0, F1, F2); voor gevels in het Nederlandse klimaat wordt doorgaans F2 toegepast.
• Mengen uit meerdere pakketten: werk uit meerdere pakketten tegelijk om kleurverschillen tussen partijen te spreiden.
• Maatvoering: metsel met een profiel en metseldraad; houd lagen, stootvoegen en koppen strak in lijn. Scheve voegen blijven altijd zichtbaar.
• Schoon werken: voorkom mortelvlekken op de stenen. Verwijder specie direct, niet pas na uitharden.
• Afdekken: dek vers metselwerk af tegen regen en vorst. Te nat metselwerk geeft uitbloei (witte zoutaanslag) en kalkvlekken.
• Voegen: kies voegkleur en voegvorm bewust (bijvoorbeeld platvol, verdiept of gesneden); de voeg bepaalt een groot deel van het gevelbeeld.
• Reinigen: gebruik geen agressieve zuren of hogedrukreiniger op zachte stenen; test eerst op een onopvallende plek.
• Dilatatie: plan dilataties in lange gevels, om scheuren door krimp en temperatuurwerking te voorkomen.

Gerelateerde termen

• Baksteen
• Metselverband
• Voeg
• Rollaag
• Dilatatie
• Klinker

Bekijk onze bouwtekeningen op fredsbouwtekeningen.nl