Wat is serpentino?

Serpentino is een handelsnaam voor grijsgroene tot bijna zwartgroene natuursteen met een marmerachtige tekening van aders en vlekken. Geologisch gaat het om serpentiniet: een metamorf gesteente dat ontstaat wanneer ultramafisch gesteente uit de aardmantel, zoals peridotiet, met water reageert en wordt omgezet in mineralen uit de serpentijngroep. In de handel wordt het vaak als “groen marmer” verkocht, maar het is geen echt marmer.

Eigenschappen

• Kleur en tekening: groen in allerlei tinten, vaak met witte of lichte aders. Varianten met veel kalkaders worden soms als verde antico aangeboden.
• Relatief zacht: de serpentijnmineralen zelf zijn zacht (ongeveer 2,5 tot 3,5 op de schaal van Mohs), veel zachter dan graniet. De steen is daardoor goed te bewerken en te polijsten, maar krast en slijt sneller.
• Geen marmer: marmer is omgezette kalksteen, serpentiniet omgezet mantelgesteente. Het onderhoud lijkt deels op dat van marmer, de eigenschappen verschillen.

Toepassing

Serpentino wordt gebruikt voor vloer- en wandtegels, vensterbanken, dorpels, traptreden, schouwen en binnenbekleding, en soms voor gevelbekleding. Aandachtspunten:

• Vochtgevoelig bij het leggen. Veel groene serpentijnsoorten kunnen kromtrekken of opbollen door vocht uit de lijm. Gebruik daarom een snelhardende of vochtarme (bijvoorbeeld epoxy-)lijm volgens advies van de leverancier, en geen standaard cementlijm zonder overleg.
• Buiten kritisch kiezen. Sommige soorten verweren buiten, verliezen hun glans of verkleuren. Vraag bij gevel- of buitentoepassing naar referentieprojecten en technische gegevens van de specifieke steen.
• Zuren vermijden. Vooral soorten met kalkaders worden dof door azijn, citroensap of kalkoplossers. Reinig met pH-neutrale middelen en impregneer waar nodig.
• Traptreden: houd rekening met slijtage op de loopzone en met gladheid van gepolijst oppervlak; een gezoete of geschuurde afwerking is veiliger.

Let op bij zagen en slijpen

Chrysotiel (wit asbest) is een mineraal uit dezelfde serpentijngroep, en sommige serpentinietvoorkomens bevatten het. Handelssteen wordt doorgaans uit geschikte groeves gewonnen, maar bewerk serpentino altijd nat, met stofafzuiging en een goed stofmasker (P3). Twijfel je bij oude of onbekende steen, laat dan eerst een monster onderzoeken voordat je gaat slijpen of breken.

Gerelateerde termen

• Natuursteen
• Marmer
• Graniet
• Asbest
• Natuursteenonderhoud
• Vensterbank

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.