Wat is sleping?
Sleping betekent dat een muur of muurvlak licht achterover helt, dus van de kijker af naar de grond of het water erachter toe. Een klassiek voorbeeld uit bestekken voor kademuren: “Al het in de dag komende metselwerk is onder 1/20 sleping opgetrokken.” De term wordt ook gebruikt voor een muur die ongewild iets achterover is gaan hangen, bijvoorbeeld door zetting. Het Engelse begrip is batter, het Duitse Anlauf.
Hoe lees je 1/20 sleping?
Een helling van 1/20 betekent: per 20 eenheden hoogte wijkt het muurvlak 1 eenheid naar achteren. Dat is 5 cm per meter hoogte, ofwel een hoek van ongeveer 2,9 graden met de verticaal. Een kademuur van 3 m hoog met 1/20 sleping staat bovenaan dus 15 cm verder naar achteren dan aan de voet.
Bij een keerwand of kademuur is sleping bewust ontworpen: de muur leunt tegen de grond die hij keert, wat helpt tegen kantelen.
Toepassing: meten en beoordelen
- Meten met een schietlood. Hang het lood vanaf de bovenrand vóór het muurvlak. Meet de horizontale afstand tussen draad en muur boven en onder. Het verschil gedeeld door de hoogte is de helling.
- Metselen met een hellingmal. Maak een rechte lat met een wigvormige strook die per 20 cm lengte 1 cm dikker wordt. Houd de lat tegen het werk: staat de waterpas op de buitenkant loodrecht, dan heeft het metselwerk de juiste sleping.
- Bedoeld of ongewenst? Bedoelde sleping staat op tekening of in het bestek, is over de hele lengte gelijk en vertoont geen scheuren. Ongewenste scheefstand ontstaat door zetting of een bezwijkende fundering, is vaak plaatselijk en gaat samen met scheuren, open voegen of klemmende kozijnen.
- Volg verdachte muren. Meet op vaste punten en herhaal de meting na enkele maanden. Neemt de helling toe, schakel dan een constructeur in.
| Herkomst | Bedoeld: staat op tekening of in het bestek. Ongewenst: ontstaat door zetting of een bezwijkende fundering. |
|---|---|
| Verloop over de muur | Bedoeld: over de hele lengte gelijk. Ongewenst: vaak plaatselijk. |
| Bijverschijnselen | Bedoeld: geen scheuren. Ongewenst: scheuren, open voegen of klemmende kozijnen. |
| Bij twijfel | Meet op vaste punten en herhaal de meting na enkele maanden; neemt de helling toe, schakel dan een constructeur in. |
Veelgemaakte fout: een historisch bedoelde helling aanzien voor schade, of andersom, een groeiende scheefstand afdoen als “zo gebouwd”.
Gerelateerde termen
- Keerwand
- Schietlood
- Waterpas
- Absolute zetting
- Schoorstand
- Scheur
- Constructeur
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
