Wat is solderen?

Wat is solderen?

Solderen is een techniek om metalen onderdelen duurzaam met elkaar te verbinden door een metaallegering toe te voegen die aan beide delen hecht. Die legering heet soldeer of soldeersel en heeft een lager smeltpunt dan de metalen die je verbindt; de onderdelen zelf smelten dus niet. Daarin verschilt solderen van lassen, waarbij de metalen wel samensmelten en de temperatuur veel hoger is. Ook verschillende metalen zijn met elkaar te solderen.

Zacht- en hardsolderen

  • Zachtsolderen. Soldeer op basis van tin, met een werktemperatuur onder 450 °C. Gebruikt voor zinken dakgoten en ander zinkwerk, lood en koperen waterleidingen. Uitvoering met soldeerbout of gasbrander.
  • Hardsolderen. Soldeer met onder meer koper en zilver, met een werktemperatuur boven 450 °C. Geeft een sterkere verbinding die ook hogere temperaturen verdraagt. Uitvoering met een (hard)soldeerbrander.

Voor drinkwaterleidingen is loodhoudend soldeer niet toegestaan: gebruik loodvrij fittingsoldeer.

Zachtsolderen en hardsolderen vergeleken
Zachtsolderen Soldeer op basis van tin, werktemperatuur onder 450 °C. Voor zinken dakgoten en ander zinkwerk, lood en koperen waterleidingen. Met soldeerbout of gasbrander.
Hardsolderen Soldeer met onder meer koper en zilver, werktemperatuur boven 450 °C. Sterkere verbinding die ook hogere temperaturen verdraagt. Met een (hard)soldeerbrander.
Het verschil zit in de soldeersoort en de werktemperatuur, met 450 °C als grens. Voor drinkwaterleidingen is loodhoudend soldeer niet toegestaan: gebruik loodvrij fittingsoldeer.

Toepassing

  1. Schoonmaken. Schuur de verbindingsvlakken blank, bijvoorbeeld met schuurvlies of een messingborstel. Vet en oxide zorgen dat het soldeer niet hecht.
  2. Vloeimiddel aanbrengen. Breng een dunne laag vloeimiddel aan dat bij het metaal en het soldeer past. Het voorkomt oxidatie tijdens het verwarmen.
  3. Het werkstuk verwarmen, niet het soldeer. Verwarm de verbinding tot het soldeer smelt zodra je het tegen het metaal houdt. Bij een capillaire fitting trekt het soldeer vanzelf de spleet in.
  4. Laten afkoelen zonder bewegen. Een verbinding die tijdens het stollen beweegt, wordt korrelig en zwak.
  5. Resten verwijderen. Veeg vloeimiddelresten weg; ze kunnen corrosie veroorzaken.
  6. Veilig werken. Werk met open vuur niet vlak bij brandbaar materiaal (zoals houten boeiboorden of dakbedekking), houd een blusmiddel bij de hand en controleer na afloop op smeulende resten.
Zo soldeer je een verbinding1SchoonmakenSchuur de verbindingsvlakken blank; vet en oxide zorgen dat het soldeer niet hecht.2Vloeimiddel aanbrengenEen dunne laag die bij het metaal en het soldeer past, tegen oxidatie.3Het werkstuk verwarmen, niet het soldeerVerwarm tot het soldeer smelt zodra je het tegen het metaal houdt.4Laten afkoelen zonder bewegenBeweegt de verbinding tijdens het stollen, dan wordt ze korrelig en zwak.5Resten verwijderenVeeg vloeimiddelresten weg; ze kunnen corrosie veroorzaken.
Verwarm het werkstuk, niet het soldeer. Werk met open vuur niet vlak bij brandbaar materiaal, houd een blusmiddel bij de hand en controleer na afloop op smeulende resten.

Veelgemaakte fout: de vlam op het soldeer richten in plaats van op het werkstuk. Het soldeer druppelt dan weg en hecht niet echt aan de onderdelen.

Gerelateerde termen

  • Lassen
  • Gezet zink
  • Dakgoot
  • Bladlood
  • Glas-in-lood
  • Drukleiding

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.