Wat is spreidsel?
Spreidsel is dun, kwartiers gezaagd eikenhout dat plat tussen de kinderbinten onder de vloerdelen wordt gelegd. Van onderaf gezien vormt het een houten plafond tussen de balken. Het spreidsel onttrekt de onderkant van de vloerdelen aan het zicht en voorkomt dat stof en zand door de kieren tussen de vloerdelen naar beneden vallen. Je komt het vooral tegen in historische panden met een balklaag van moerbalken en kinderbinten.
Kenmerken
- Dikte. Spreidsel is maar enkele millimeters dik, ongeveer 3 tot 8 mm.
- Fraaie tekening. Door het kwartiers zagen toont het hout vaak spiegels (mergstralen) en evenwijdige lijnen van de jaarringen.
- Meerdere stukken per vak. De plankjes zijn vaak korter dan het balkvak, zodat er per vak tussen twee balken meerdere spreidsels nodig zijn.
- Spreidsellatjes. De naden tussen de spreidsels werden afgedekt met smalle latjes. Soms zijn die latjes puur voor het uiterlijk aangebracht, ook waar geen naad zat.
- Kopschotjes. Bij een vloer met moerbalken en kinderbinten werden verticale plankjes tussen moerbalk, vloerdelen en spreidsel gezet; die heten kopschotjes.
Waarom spreidsel?
- Kieren tussen de vloerdelen zijn van onderaf niet meer te zien.
- Er valt geen stof uit het plafond naar beneden.
- De geluidsoverlast tussen verdiepingen wordt iets minder.
Een eenvoudiger alternatief was het dichtzetten van de naden met vilt of papier.
Toepassing
- Documenteer vóór demontage. Nummer de plankjes en latjes en maak foto’s, zodat alles op dezelfde plek terugkomt.
- Werk van boven af voorzichtig. Het dunne hout splijt makkelijk. Haal vloerdelen er rustig uit en zet geen gewicht op het spreidsel.
- Repareer met gelijk hout. Vervang beschadigde stukken door kwartiers gezaagd eiken van gelijke dikte, anders valt het verschil direct op.
- Controleer de balken. Een open vloer is een goed moment om kinderbinten en moerbalken op houtrot en insecten te controleren.
Veelgemaakte fout: spreidsel bij een verbouwing wegslopen of wegwerken achter een systeemplafond zonder te beseffen dat het historisch waardevol kan zijn. Overleg bij een monument eerst met de gemeente.
Gerelateerde termen
- Kinderbalk
- Moerbalk
- Balklaag
- Kwartiers gezaagd
- Houten vloeren
- Geluidsisolatie
- Moerbalkrestauratie
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
